Ənvər Şıxlinski

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ənvər Şıxlinski
Ənvər Şıxlinski.jpg
Doğum tarixi 3 aprel 1911(1911-04-03)
Doğum yeri Qazax rayonu
Qazaxbəyli kəndi
Vəfat tarixi 1992(1992-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti professor

Ənvər Şıxlinski (1911 - 1992) — coğrafiya elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi, Azərbaycan EA–nın müxbir üzvü, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Univer­sitetinin Coğ­rafiya fakültəsinin dekanı, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Coğrafiya İnstitutunun direktoru, iqlimşünas alim, Azərbaycan Hidrometeoroloji Xidmət İdarə­sinin iqlim şöbəsinin rəisi, Azərbaycan Dövlət Mükafatı laureatı. SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin xüsusi diplomlarına layiq görülmüşdür. Azər­baycanın, Dağıs­tanın və Xəzər dənizinin iqliminə dair ilk məlumat kitab­çaları məhz Ə.Şıxlinskinin iştirakı və rəhbərliyi ilə çap olunmuşdur. Res­pub­lika ərazisinin fiziki-coğrafi rayonlaşdırılmasını vermiş (V.Q.Zavriyevlə birlikdə) və bunu “Azərbaycan SSR-in coğrafiya atlası”nda (1949) çap etdir­mişdir. Azərbaycanın irimiqyaslı iqlim xəritəsi (1961, 1977, 1991) və torpaqşünaslarla birgə tərtib etdiyi eyni miqyaslı tor­paq-iqlim xəritəsi (1955, 1970) onun nailiy­yət­ləri sırasındadır. Qırmızı Əmək Bayrağı, ikinci dərəcəli Vətən müharibəsi ordenləri, dövlət ordenləri və medallarla təltif edilmişdir. İkinci Şıxlı kəndindəndir, Qazaxbəyli kəndində anadan olub.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şıxlinski Ənvər Mamay oğlu 1911-ci il aprelin 13-də Qazax qəzasının Qazaxlı kəndində anadan olmuşdur. 1932-ci ildən Azərbaycan Hidrometeoroloji İdarəsində işləmiş, 1934-1947-ci illərdə iqlimşünaslıq şöbəsinin müdiri olmuşdur. 1947-54-cü illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Coğrafiya İnstitutunda şöbə müdiri və direktor işləmişdir. 1946-54-cü illərdə Bakının ali məktəblərində iqlimşünaslıq və fiziki coğrafiyadan dərs demişdir. Ölkəmizdə iqlimşünaslığın əsasını qoyanlardan biri olmuş, Azərbaycan və qonşu ərazilərin timsalında dağlıq ölkələrin iqliminə, həmçinin fiziki coğrafiyasınalandşaftının geofizikasına dair mühüm elmi tədqiqatlar aparmışdır.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

“Azərbaycan SSR iqliminin təsviri” (1937, rus dilində), “Azərbaycan SSR atlası” (1963, Azərbaycan və rus dillərində), “Azərbaycan SSR-in istilik balansı atlası” (1978, Azərbaycan və rus dillərində), “Azərbaycan SSR-in iqlim xəritəsi” (1977, Azərbaycan və rus dillərində), “Azərbaycanın istilik balansı” (1969) əsərlərinin müəllifi, “Sovet Azərbaycanı” (1958) və “Azərbaycan iqlimi” (1968) monoqrafiyalarının (hər ikisi rus dilində) əsas müəlliflərindən və elmi redaktorlarından biri olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında onlarla elmi kadrlar hazırlanmışdır.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

19691975-ci illərdə SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin xüsusi diplomlarına layiq görülmüşdür. Qırmızı Əmək Bayrağı, ikinci dərəcəli Vətən müharibəsi ordenləri və medallarla təltif edilmişdir. Görkəmli iqlimşünas coğrafiyaçı alim olan Şıxlinski Azərbaycan Respublikasında yağıntıların paylanması, Azərbaycan iqlimi, iqlim xəritəsi, istilik balansı atlası kimi sanballı əsərlərin müəllifidir. İqlimə və landşaftşünaslığa dair nəzəri işləri ilə məşhurdur.