Ərəfsə (Culfa)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Ərəfsə səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
Ərəfsə
Ərəfsə (Culfa).png
A-Julfa.PNG
Culfa rayonu {{YM/||İcma|3=|4=Azərbaycan
Ölkə Azərbaycan
Region Naxçıvan
Rayon Culfa
Koordinatlar 39°17′31″N 45°47′5″E / 39.29194°N 45.78472°E / 39.29194; 45.78472Koordinatlar: 39°17′31″N 45°47′5″E / 39.29194°N 45.78472°E / 39.29194; 45.78472
Mərkəzin hündürlüyü 1800 m
Əhalisi 951 nəfər (2016)
Sıxlığı 54 nəf./km²
Saat qurşağı UTC+04:00
Poçt indeksi AZ 7215[1]
Xəritəni aç/bağla
Ərəfsə (Culfa) is located in Azərbaycan
Ərəfsə (Culfa)

ƏrəfsəAzərbaycan Respublikası, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunda kənddir.

Kənd rayon mərkəzindən 55 km şimalda, Əlincə çayının sağ sahilində yerləşir.

Kənd Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir. Ermənistanın Sisian rayonunda da əhalisini azərbaycanlıların təşkil etdiyi Ərəfsə kəndi olmuşdur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kənd ərazisində Son Tunc və İlk Dəmir dövrünə aid yaşayış məskəni aşkar edilmişdir. Buradan e.ə II minilliyə aid monoxrom boyalı gil qablar və digər maddi-mədəniyyət nümunələri tapılmışdır.

Tanınmış insanları[redaktə | əsas redaktə]

  1. Həsən Xudiyev - aqronom,kənd təsərrüfatı üzrə fəlsəfə doktoru
  2. İmran Sadiqov - kənd təsərrüfatı elmləri namizədi
  3. Elçin Nəcəfov - tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi
  4. Aybəniz Nəcəfova - filologiya elmləri namizədi, Naxçıvan MR Əməkdar müəllimi

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

1590-cı ilə aid sənədlərdə kəndin adı "Ərəfsax" kimi işlədilmişdir. Bəzi tədqiqatçıların fikrincə bu, "sak ərlərinin eli, yurdu" mənasını verir. Onu da qeyd edək ki, sak tayfaları e.ə II minillikdə Culfanın yerli sakinlərindən olmuşlar.

Kəndin adı ərəfsəli tayfasının adı ilə əlaqədardır. Bu adın həm də ərazisindəki pirlə bağlı olduğu, onun 3 ərəb sözündən yarandığı fikri də irəli sürülür.

Bəzi tədqiqatçılar isə bu toponimin eradan əvvəl XIV əsrdə Kiçik Asiyada Het dövlətinin hökmdarı olmuş II Murşilinin bir qayaüstü yazısında kiçik ölkə və qala kimi adı çəkilən Aripsa ilə əlaqədar olduğunu və Aripsa adının yerli forması olan Ərəfsə adının Culfa bölgəsinə gətirildiyini iddia edirlər.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin yerli əhalisini ərəfsəli tayfasının nümayəndələri təşkil edirlər. Tarixən NaxçıvanDərələyəz mahallarının bir çox yerlərində yaşayan ərəfsəlilərin əsas məşğuliyyətləri maldarlıq olmuşdur. Ərəfsəli tayfası qədim kəngər tayfasının bir qoludur. Kəngərli tayfasının oymaqlarından biri də Ərəfsəli oymağı olmuşdur.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyəti arıçılıqheyvandarlıqdır.

Tayfalar[redaktə | əsas redaktə]

Ərəfsə kəndində 5 tafya mövcuddur:Gığlı,Culuxlu,Eminəli,Araxlı və Məşədili.Onlardan ən çox tanınmışı Gığlı tayfasıdır.Məhz bu tayfadan elmə böyük töhvələr verən alimlər,professorlar çıxmışdır.Gığlı tayfası Ərəfsə kəndinin yerli əhalisi olmuşdur.Qədim tarixi mənbələrdə Gığlı tayfasının adı Geqlo kimi gedir və bu da Gığlı tayfasının Ərəfsə kəndinin yerli əhalisi olmağına,digər 4 tayfanın isə Ərəfsəyə İrandan,Ermənistandan,Türkiyədən və s. köçmə olduqlarına dəlalət edir.

Təbii ehtiyatları[redaktə | əsas redaktə]

Mineral bulaqları[redaktə | əsas redaktə]

Kənd ərazisində Ərəfsə piri ilə üzbəüz, Əlincə çayının sol sahilindəki təpələrin ətəyində soyuq sulu mineral bulaqlar mövcuddur ki, onlar da elmi şəkildə tam tədqiq olunmamışdır.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərpoçt. "İndekslər" (az). www.azerpost.az. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2016-04-19 tarixində. http://archive.is/9GAmL. İstifadə tarixi: 2016-04-19.