Əyilmiş dəvəqıran

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əyilmiş dəvəqıran
Əyilmiş dəvəqıran
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Qırxbuğumkimilər
Cins: Dəvəqıran cinsi
Növ: Atraphaxis replicata Lam
Elmi adı
Atraphaxis replicata Lam

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Krım, Qara dəniz ətrafı, Don, Volqa çaylarının kənarları, Dağıstan, Şərqi Zaqafqaziya, Emba və Ural çayları ətrafında yayılmışdır.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 50-80 sm olan, şaxələnmiş budaqlı, alçaq koldur. Budaqları nazik, düz, uzunsov, yuxarıya istiqamətlənmiş, əsasən iynəsizdir. Üzəri sarımtıl və ya qırmızımtıl-qonur, qabığı isə ağımtıl, çatlayan üst qabıqla örtülmüşdür. Yarpaqları qısa saplaqlı, xırda, uzunluğu 4-8 mm, yumru-ürəkvari, oval, ellipsvaridir. Çiçək qrupu yan salxımdır. Bir neçə, əsasən 2-6 salxım dəstələrlə yarpaqların qoltuqlarında yığılmışdır. Çiçəkyanlığı parlaq, çəhrayı, ağ kənarlı, meyvələrdə uzunluğu təxminən 8 mm-dir. Meyvəsinin ucu biz, bir az hamar, açıq qonur, yumurtavari qozadır. May-iyulda çiçəkləyir, meyvəsi avqustda yetişir.

Ekologiyası:[redaktə | əsas redaktə]

Kserofit, kalsiefildir. Yamaclarda təbaşir substratında rast gəlinir, ancaq xırda qumla qarışığı olan təbaşirdə yaxşı inkişaf edir. Quru, daşlı və təbaşirli yamaclarda, gilli torpaqlarda, dəniz sahilində bitir.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqazda və Xəzər dənizyanı ərazilərdə təbii halda yayılmışdır.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Gələcəkdə yaşıllaşdırmada canlı çəpərlərin salınmasında istifadəsi tövsiyə olunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov

Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh