Aşı sumaq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Aşı sumaq
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Rozid
Sıra: Sumaqçiçəklilər
Fəsilə: Püstəkimilər
Cins: Sumaq
Növ: Aşı sumaq
Elmi adı
Rhus coriaria
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI   ???


Aşı sumaq (lat. Rhus coriaria L.)[1] - sumaq cinsinə aid bitki növü.[2]

Hündürlüyü (1) 2-3 (5) m olan koldur. Cavan zoğların qabığı açıq-qəhvəyi yumşaq tüklüdür.[3]

Yarpaq[redaktə | əsas redaktə]

Yarpaqlarının uzunluğu (10) 12-22 sm olub, qışda töküləndir, növbəli düzülmüş, təklələk-varidir, 9-17ədəd yarpaqcıqdan ibarətdir, darqanadlı oxun yuxarı hissəsində; yarpaqcıqların uzunluğu 3-6 sm olub, oturaqdır, uzunsov-neştərvari, uzunsov-yumurtaşəkilli və ya yumurtaşəkillidir, kənarları mişarvari-dişcikli və ya küt-dişcikli, demək olar ki, dairəvi-dişlidir üst tərəfdən tünd-yaşıl, alt tərəfdən tutqun-yaşıl, bəzən bozumtul-ağ rəngdə olur, hər iki tərəfdən və ya əsasən alt tərəfdən qısa tükcüklü, təpə hissədə sivriləşmiş və ya kütdür.[3]

Çiçək[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləri müxtəlifcinsli, xırda, yaşılımtılağ rəngdədir və təpə hissədə piramidaşəkillisüpürəvari çiçək qrupunda toplanmışdır.[3]

Meyvə[redaktə | əsas redaktə]

Meyvələri qonurtəhər-qırmızı rəngli, dairəvi-böyrəkşəkilli formada olub, qırmızı vəzilitükcüklərlə sıx örtülmüşdür, diametri 5-6 mm-dir. Toxumları qonur, parıldayan və çox bərkdir.[3]

Çiçəkləməsi[redaktə | əsas redaktə]

May-İyul [3]

Meyvə verməsi[redaktə | əsas redaktə]

Sentyabr-Oktyabr[3]

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Qobustan bozqır (düz.), Kür- Araz düz., KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Nax. düz., Nax. dağ., Lənk. oval., Lənk. dağ. Orta dağ qurşağına qədər.[3]

Yaşayış mühiti[redaktə | əsas redaktə]

Meşələrdə, meşənin ətrafında, daşlı-qayalı yerlərdə rast gəlinir.[3]

Təsərrüfat əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Aşı və boyaq əhəmiyyətli bitkidir. Qida üçün istifadə olunur. Təzə yarpaqlarından alınan məlhəm yel, podaqra, qəbizlik, iflic və s. xəstəliklərdə istifadə

olunur. Dekorativ bitkidir.[3]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016