Abdullah Cavadi Amuli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Abdullah Cavadi Amüli
Abdollah Javadi-Amoli 01.jpg
Abdullah Cavadi Amüli

Doğum tarixi 1933(1933-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Amül, Mazandaran
Vəfat tarixi

(-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)

Vətəndaşlıq
Peşəsi filosof, siyasətçi, Akhoond, ilahiyyatçıyazıçı
www.esraco.net
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Şeyx Abdulla Cavadi Amüli (fars. عبدالله جوادی آملی)(1933)—İslam alimi, müctəhid.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ayətullah Şeyx Abdulla Cavadi Amüli 1312 hicri-şəmsi ilində Amül məntəqəsində ruhani bir ailədə dünyaya göz açmışdır. Atası höccətul-İslam vəl-müslimin Mirzə Əbul-Həsən Cavad Amüli öz zamanında Amülün məşhur ruhani və alimlərindən biri olmuşdur.

Ayətullah Cavad Amülinin həyatı şirin və maraqlı hadisələrlə zəngindir. Bu maraqlı hadisələrdən biri də onun dünyaya gəlişi ilə əlaqədardır. Yaxşı olar ki, bu hadisəni ustadın öz dilindən eşidək: "Bizim ailəmizə nəzir etmişdilər ki, əgər sağlam dünyaya gəlib sağ qalsam imam Rzanın (ə) ziyarətinə müşərrəf olum. Belə ki, atamın övladlarının çoxu dünyaya gəldikdən sonra ölürdülər. Qohumlaımızdan biri yuxuda böyük şəxsiyyətlərdən birinin atamın əlinə əsa verdiyini görüb yuxunu belə yozur ki, bundan sonra Allah atama əlinin əsası olacaq bir oğlan uşağı əta edəcək və bu uşaq sağ qalacaq. Yadımdadır, yeddi yaşına qədər hamı məni "nəzirli" kimi tanıyırdı. O günlərdə Xorasana səfər asan iş deyildi. Yeddi yaşına çatanda atam, anam və bəzi yaxınlarımız ilə birlikdə müqəddəs Məşhəd şəhərinə müşərrəf oldum. O zamanadək çalışırdılar saçımı az qırxsınlar. Uzun saçlarım var idi. Valideynlərim saçlarımı qırxıb ağırlığı qədər gümüşü imam Rzanın (ə) hərəminə təqdim etdilər".

Ayətullah Cavad Amüli ibtidai təhsilin Amüldə başa vurduqdan sonra atasının elmi hövzəyə daxil olmaq haqqında təklifini qəbul edir. Hövzə elmlərinin müqəddiməsini, yəni nəhv, sərf, məntiq, üsul və s. müqəddimə xüsusiyyəti daşıyan elmləri Amül ustadlarının yanında, bəzi dərsləri isə atasından öyrənir. Daha sonra müxtəlif yerlərdə böyük ustadların dərslərindən bəhrələnir. O, təhsilini Tehran elmi hövzəsi və Mərvi mədrəsəsində davam etdirir. Oradad Ayətullah Şeyx Muhəmməd Təqi Amüli, Əbulhəsən Şərani, Mirzə Məhdi Muhyiddin İlahi Qomşei, Huseyn Fazil Tuni və digər böyük ustadlardan fiqh, üsul, məqul, heyət və irfan elmlərini öyrənir.

Tehran elmlər hövzəsindəki beş illik təhsildən sonra böyük Qum elmi hövzəsinə gedir və orada Ayətullah Brucerdi, Ruhullah Xomeyni, Seyyid Muhəmməd Huseyn Təbatəbai, Muhəqqiq Damad, Mirza Haşim Amülinin dərslərindən bəhrələnib elmi səviyyəsini daha da artıraraq fiqh, üsul, fəlsəfə, kəlam, irfan və Quran təfsiri kimi İslam elmlərində ali dərəcələrə nail olur. Onun İslam elmlərinin müxtəlif sahələri ilə bağlı dəyərli əsərlərindən aşağıdakıların adını çəkmək olar: "Namazın sirri", "Əl-həmasə vəl-İrfan", "Təsnim" ("Quranın tərtibi təfsiri"), "Quranın mövzui təfsiri", "İbadətlərin hikməti", "Nəhcul-bəlağədə nəzəri və əməli hikmət", "Rəhiqe Məxtum", "Cəlal və camal aynasında qadın", "Mərifət aynasında şəriət", "Mutəal hikmətin şərhi, dörd səfər", "Xilqətin sirri", "Vilayete ələvi" və s.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]