Qara oduncaqlı akasiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Acacia melanoxylon səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Qara oduncaqlı akasiya
Acacia melanoxylon.jpg
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı

Qara akasiya (lat. Acacia melanoxylon) – paxlakimilər fəsiləsinin akasiya cinsinə aid bitki növü.

Təbiətdə bu növün yayılma arealı Avstraliyanın Viktoriya, Yeni Cənubi Uels ştatlarında, Cənubi AvstraliyadaTasmaniya adasında yayılıb. Növ Yeni Zellandiyaya, Cənubi Amerikaya, ABŞ-ın bəzi şatatlarına (Kaliforniya, FloridaHavay) da uyğynlaşdırılıb. [2].

Təbii yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Akasiyanın bu növü əsasən Avstraliyada - Viktoriya, Yeni Cənubi Uels, Cənubi Avstraliya, Tasmaniya adasında yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hündürlüyü 30 metr olan həmişəyaşıl ağacdır. Boz rəngli çatlayan qabığı gümüşü rəngli mum təbəqəsi ilə örtülmüşdür. Yarpaqları cüt lələkvari, bəzən bütöv və ya bir qədəri filloidlərlə əvəz edilir. Filloidlər dərivari və enli neştərşəkillidir. Çiçək qrupu filloidlərin qoltuğunda yerləşir və seyrəkdir. Uzunluğu 10 sm olan filloidlərin üzərində 4 paralel damar vardır. Bəzən bir zoğda olan filloidlərin ardınca lələkvari yarpaqlar əmələ gəlir. Birinci saplağın qaidəsi üzərində 5-7 cüt, ikincinin üzərində isə 10-17 cüt neştərvari yarpaqcıqlar formalaşır. Filloidlərin qoltuğundan çıxan çiçəklər 1-5 ədəd olmaqla başcıq çiçək qrupuna toplanmışdır. Başcıqların diametri 6–9 mm-dir. Kasacıq enli və küt, açıq sarı rəngli 5 kasa yarpaqdan ibarətdir. Ləçəklər yarıya qədər bitişik olub, açıq sarı rəngdədir. Erkəkcikləri çoxdur, sütuncuqları sapabənzər və yoğundur. Paxlaları 8-15 sm uzunluğunda, 6–9 mm enində olub, yastı, ucdan bir qədər ensiz, boz-qırmızı rəngdədir, içərisində 3-11 ədəd toxum yerləşir. Toxumları 4–5 mm uzunluğunda, 2 mm enində olub, dəyirmi, yanlardan basıq, parlaq və qaradır.

Ekologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycanda qışda yerüstü hissəsi donur, yazda çoxlu pöhrə verərək bərpa olur.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dendrologiya İnstitutunun təcrübə sahəsinə introduksiya edilmişdir. Lənkəran və Astarada mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dekorativ bitkidir. Tək və qrup əkinlərində istifadəsi məqsədyönlüdür.

Sinonimləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Acacia arcuata Spreng.
  • Acacia melanoxylon R.Br. var. arcuata (Spreng.) Ser.
  • Acacia melanoxylon R.Br. var. obtusifolia Ser.
  • Acacia melanoxylum R.Br.
  • Mimosa melanoxylon (R.Br.) Poir.
  • Racosperma melanoxylon (R.Br.) C.Mart.
  • Racosperma melanoxylon (R.Br.) Pedley[3]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Australian Plant Name Index (ing.).
  2. GRIN saytının məlumatına əsasən.
  3. "ILDIS LegumeWeb". 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-12-19.

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine T.S.Məmmədov