Adi çivdimdik

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Çivdimdik&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Çivdimdik}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
Adi çivdimdik
Corncrake2.jpg
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Çivdimdik
Cins:Çivdimdik
Cins:Çivdimdik
Cins:Çivdimdik
Beynəlxalq elmi adı

Adi çivdimdik (lat. Crex crex)) — Sufərələri fəsiləsinə aid quş növü.

Statusu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Nadirdir.

Kateqoriyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Təhlükə vəziyyətindədir (EN). Qorunması gücləndirilməsə kritik vəziyyətə düşə bilər.

Qısa təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ümumi rəngi bozumtul-kürəndir. Beli uzununa naxışlıdır. Qanadları pas kimi kürəndir. Boğazı ağımtıl, döşü və çinədanı isə açıq-bozdur. Bədəninin yanları köndələn ağ zolaqlı açıq-kürəndir[3].

Yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Avropa, AsiyaAfrikada yayılıb. Azərbaycanda Xəzər dənizi sahillərindəKür-Araz ovalığında təsadüf olunur.

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Su hövzələrinin və çayların bitkilərlə sıx örtülmüş bataqlıq sahilləri əsas yaşayış yerləridir. Gündüz fəal olur. Azərbaycanda miqrantdır. Yaz köçü aprel–may aylarında, payız köçü isə oktyabr–noyabr aylarında müşahidə olunur[4][5]. Həşəratlar, onların sürfələri, molyusklar, bitki toxumları yeyir[6].

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yaşayış yerlərində iribuynuzlu mal-qaranın kütləvi otarılması, su-bataqlıq biotoplarının qurudulması çivdimdiyi sıxışdırır.

Əhali üçün əhəmiyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Elmi və estetik əhəmiyyəti var.

Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ovlanması qadağandır. Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu, Şirvan, Abşeron və Ağgöl Milli Parkları və Dövlət Təbiət Yasaqlıqlarında nəzarət altında saxlanılır. Naxçıvan MR-in Qırmızı kitabına (2006), Bonn, Bern, Ramsar konvensiyalarına və AEWA sazişinə daxil edilmişdir.

Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kür deltasına və ona həmsərhəd bataqlıq sahələrinə yasaqlıq statusunun verilməsi məsləhətdir. Növü əhaliyə tanıtmaq vacibdir.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Corncrake (Crex crex) Arxivləşdirilib 2014-03-03 at the Wayback Machine

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
  2. IOC World Bird List Version 6.3. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.3
  3. Mustafayev Q. T., Sadıqova N. A. Azərbaycanın quşları. Bakı, "Çaşıoğlu", 2005, s. 165;
  4. Сатунин К.А. Материалы к познованию птиц Кавказского края \\ Зап. Кавк. отд. Русского геог. об-ва. 1907, кн. 26, вып. 3, с. 104;
  5. Mustafayev Q. T., Sadıqova N. A. Azərbaycanın quşları. Bakı, "Çaşıoğlu", 2005, s. 165;
  6. Babayev İ. R. Хязяр дянизинин cянуб-гярб сащилляриндя надир, нясли кясилмякдя олан су-батаглыг гушларынын мцасир вязиййятi \\ ХХ ясрин сонунда щейванлар аляминин горунмасы вя юйрянилмяси. Академик М.Я. Мусайевин 80 иллийиня щяср олунмуш елми конф. mat-rı., Бакы, "Елм", 2001, s. 307–310;

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

1. Mustafayev Q. T. Azərbaycanda ornitofaunanın spektri. Bakı, BDU, 2004, 35 s.;
2. Бабаев И.Р. Размещение и численность редких видов водно-болотных птиц на прибрежной полосе Азербайджанского сектора Каспия \\ IV международная конференция "Биологическое Разнообразие Кавказа" посвященная 60-летию со дня рождения заслуженного деятеля науки РФ, академика РЭА, профессора Абдуррахманова Г.М. Махачкала, 2002, с. 72–74;
3. Babayev İ. R. və b. Lənkəran ovalığında su və sahil quşlarının yayılması və kəmiyyət göstəriciləri \\ Bakı Dövlət Universitetinin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş "Biologiyada elmi nailiyyətlər" mövzusunda Respublika elmi konfransının materialları (22 – 23 may). Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2009, s. 372–374.
4. Mustafayev Q. T., Babayev İ. R. Quşların qorunması (monoqrafiya). Bakı, "Elm", 2012, 255 s.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]