Adi şaftalı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Adi şaftalı
Autumn Red peaches.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Gülçiçəklilər
Fəsilə:Gülçiçəyikimilər
Yarımfəsilə:Gavalıkimilər
Cins:Gavalı
Növ: Adi şaftalı
Elmi adı
Prunus persica (L.) Batsch
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  24765
MBMM  3760
IPNI  ???

Adi şaftalı (lat. Prunus persica) — gavalıkimilər yarımfəsiləsinin gavalı cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi və Şimali Çində geniş yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Adi şaftalı ağacının hünd. 8 m-dək olur. Yarpaqları növbəli düzülür, çiçəkləri ikicinsiyyətli, meyvəsi çəyirdəkdir. Kütləsi 20-600 q olur. Adi şaftalı dağlıq rayonlarda becərilir. Meyvəsində 80-90% su, 6-14% şəkər, 0,5-1,2% pektin maddəsi, 0,08-1,02% üzvi turşu (əsasən, alma turşusu), 9,4-20 mq % C vitamini, 0,6-1 mq % karotin var.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda bir neçə sortu yetişdirilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Şaftalı şirəsini ürək ritminin pozulması, qanazlığı, azalmış turşuluq dərəcəsi ilə qarın xəstəlikləri zamanı qəbul olunur. Şaftalı şirəsi şlakların orqanizmdən kənarlaşdırılmasına kömək edir. Dərini qidalandırır və onun hüceyrələrinin yeniləşməsinə kömək edir. Oyadıcı xüsusiyyətə malikdir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]