Adi kasnı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Adi kasnı
Cichorium intybus
WegwarteBlüten.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Asterid
Sıra:Astraçiçəklilər
Fəsilə:Mürəkkəbçiçəklilər
Cins:Kasnı
Növ: Adi kasnı
Elmi adı
Cichorium intybus L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  
GRIN  
IPNI 
TPL 

Adi kasnı (lat. Cichorium intybus)[1]kasnı cinsinə aid bitki növü.[2]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik bitkidir. Gövdəsi dikduran, hündürlüyü 20-125 sm, aşağı hissədə tüklü, şırımlı, açıq budaqlıdır. Bəzi bölgələrdə çırtlıq (çırtdıq) adlandırılan bu bitkinin aşağı yarpaqları uzunsov-lansetvari, oyüqlu, lələkvarı bölümlü, hər iki tərəfdən nahamar-tüklüdür. Gövdəyanı yarpaqları seyrək, oturaq, gövdəni bürüyən, yuxarı yarpaqlar xırda, bütöv, lansetvari, ucubizdir. Səbətləri 10 mm yaxın uzunluqda, gövdə yarpaqların qoltuğunda tək-tək və ya dəstəşəklində yerləşir. Çiçəkləri mavi rəngdə, sarğıdan 2-3 dəfə uzundur. Toxumcaları 2-3 mm uzunluqda, tərsyumurtavari, açıq rəngdən qara rəngə kimi; kəkili çox qısa nazik pərdələrdən ibarətdir.[3]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

BQ bütün rayonlarında arandan orta dağ qurşağına kimi yayılmışır. Kolluqlarda, əkinlərdə, bağlarda, bostanlarda (alaq kimi) və yol kənarlarında bitir.[4]

Sinonim[redaktə | əsas redaktə]

  • Cichorium balearicum Porta
  • Cichorium byzantinum Clem.
  • Cichorium byzantinum Clementi
  • Cichorium caeruleum Gilib. [Invalid]
  • Cichorium cicorea Dumort.
  • Cichorium commune Pall.
  • Cichorium cosnia Buch.-Ham. [Invalid]
  • Cichorium divaricatum Heldr. ex Nyman
  • Cichorium glabratum C.Presl
  • Cichorium glaucum Hoffmanns. & Link
  • Cichorium hirsutum Gren.
  • Cichorium illyricum borb.
  • Cichorium intybus f. alba Farw.
    • Cichorium intybus subsp. balearica (Porta) Gand.
    • Cichorium intybus subsp. balearicum (Porta) Gand.
    • Cichorium intybus var. callosum (Pomel) Maire
  • Cichorium intybus f. crispum Makino
    • Cichorium intybus var. eglandulosum Freyn & Sint.
    • Cichorium intybus subsp. foliosum (Hegi) Janch.
    • Cichorium intybus var. foliosum Hegi
    • Cichorium intybus var. glabratum (C.Presl) Batt.
    • Cichorium intybus subsp. glabratum (C.Presl) Arcang.
    • Cichorium intybus var. glabratum (C.Presl) Gren. & Godr.
    • Cichorium intybus var. glabrum (C.Presl) Gren. & Godr.
    • Cichorium intybus subsp. glaucum (Hoffmanns. & Link) Tzvelev
    • Cichorium intybus subsp. illyricum (borb.) Jáv.
    • Cichorium intybus subsp. intybus intybus
    • Cichorium intybus var. intybus intybus
  • Cichorium intybus f. intybus
    • Cichorium intybus var. longipes Faure & Maire
    • Cichorium intybus var. radicosum Alef.
  • Cichorium intybus f. rubicunda Farw.
  • Cichorium intybus f. sativum (DC.) Bisch.
    • Cichorium intybus subsp. sativum (Bisch.) Janch.
    • Cichorium intybus var. sativum (Bisch.) Janch.
  • Cichorium intybus f. sylvestre Bisch.
    • Cichorium intybus subsp. sylvestre (Bisch.) Janch.
  • Cichorium officinale Gueldenst. ex Ledeb.
  • Cichorium perenne Stokes [Illegitimate]
  • Cichorium rigidum Salisb. [Illegitimate]
  • Cichorium sylvestre Garsault [Illegitimate]
  • Cichorium sylvestre (Tourn.) Lam. [Illegitimate]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. Validə M. Əlizadə, Naibə P. Mehdiyeva,Vüqar N. Kərimov, Aidə Q. İbrahimova BÖYÜK QAFQAZIN BİTKİLƏRİ (Azərbaycan) Bakı 2019
  4. Флора Азербайджана. Баку: Изд. АН Азерб.ССР, 1950-1961, Т. I-VIII.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]