Alqa

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Alqa
Alga3.jpg
Gerb
Gerb
49°54′10″ şm. e. 57°20′06″ ş. u.
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1961
Mərkəzin hündürlüyü 270 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 030200–030214
alga.aktobe.gov.kz
Xəritəni göstər/gizlə
Alqa xəritədə
Alqa
Alqa

Alqa (qaz. Алға — irəli) — şəhər, Qazaxıstanın Aqtöbe vilayətinin Alqa rayonunun inzibati mərkəzi[2].

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1930-cu ildə S.M. Kirov adına [3]Aqtöbe kimya zavodunun inşası zamanı ortaya çıxdı (Aqtöbe fosforit hövzəsindəki filiz əsasında fosfor gübrələri, mikroelement gübrələri və s. istehsalı).

10 fevral 1934-cü ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyəti “2. Kazak Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının aşağıdakı yaşayış məntəqələrini, onlara yeni adların verilməsi ilə, fəhlə qəsəbələrinə çevirmək: a) Aktubey vilayətinin Klyuçevoy rayonunda, Aktyubximstroyun inşaat sahəsində yeni yaranmış yaşayış məntəqəsi - işlək əraziyə. Alqa qəsəbəsi ”.

Alqa kəndi 1961-ci ildə bir şəhərə çevrildi.

Coğrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Son beş ildə şəhərin rifahının inkişafı və yaxşılaşdırılması nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşmışdır. 2016-2018-ci illərdə bir neçə çoxmərtəbəli bina tikilib istifadəyə verilmişdir. Şəhərin mərkəzindəki çuxurlarda və çuxurlarda olan küçələr qaydasına salındı. Dina supermarketi açıldı. Nəqliyyat burada dəmir yolu, avtomobil yolu və avtobus əlaqələri şəklində təqdim olunur. Şəhər əhalisinin əsas ictimai nəqliyyatı kiçik mikroavtobuslardır[4][5].

Əvvəllər burada kimyəvi fosfat zavodu var idi, hal-hazırda fəaliyyəti dayandırılmışdır, lakin çox sayda kimyəvi tullantı gölməçələrə sulu təbəqəni təcrid etmədən toplandığı üçün ciddi ekoloji zərər verdi.

İlek çayının yuxarı hissəsində (Uralın qolu), Aqtöbedən 44 km cənubda yerləşir.

Orenburq-Daşkənd dəmir yolu və Aqtobe-Həştərxan magistral yolu şəhərdən keçir.

Şəhərin ümumi sahəsi 43.9 kv. km, əhalisi isə 1 iyul 2019-cu il tarixinə 20.562 nəfərdir

Sosial və təhsil müəssisələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hal-hazırda şəhərdə 5 məktəb, bir uşaq evi, bir hovuz, bir sənaye və texniki kollec var. Həm də şəhərdə uşaq və gənclər idman məktəbi, Eset-batır adına bir idman kompleksi var[6].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. https://old.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT320547
  2. "Об изменении численности населения Актюбинской области в разрезе городов и районов с начала 2019 года до 1 июля 2019 года". Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. İstifadə tarixi: 2019-08-06.
  3. «Казахстан»: Национальная энциклопедия. Том I. Алматы: Главная редакция «Қазақ энциклопедиясы». Главный редактор Буркитбай Аяган. 2005. 170. ISBN 9965-9746-4-0.
  4. Городецкая И.Л., Левашов Е.А. Русские названия жителей: Словарь-справочник. М.: АСТ. 2003. 24. ISBN 5-17-016914-0.
  5. Cities & towns of Kazakhstan
  6. Об утверждении дополнительного списка городов и рабочих посёлков Казакской АССР