Alqu xan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Alqu xan
Arik Buka defeats Alghu-Rashid al'Din Jami al Tavarikhs-large.jpg
Doğum tarixi XIII əsr
Vəfat tarixi 1266[1]
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Fəaliyyəti suveren[d]

Alqu xan (?- 1266) — 1260–1266-cı illər arasında Cığatay xanı. Çingiz xanın nəticəsi, Cığatay xanın nəvəsi və Baydar xanın oğludur.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Monqol imperiyası Böyük xanı Möngke 1260-cı ildə öldüyündə taxta çıxan Arık Bökə tərəfindən anası Orqina xatun vəsayətindəki kiçik yaşdaki Mübarəkşahın yerinə Cığatay xanlığı taxtına çıxartılır.1261-ci ildə öncədən Göy Orda idarəsindəki bölgələri də ələ keçirərək hakimiyətini genişlədir. SəmərqəndBuxaranı öz idarəsinə alır. Bu dönəmdə Monqol taxtı üçün Kubilay xan ilə qanlı bir içsavaşın ortasında olan Arık Bökəyə qarşı üsyan qaldırır. İki il boyunca sürecək savaşlar qanlı keçəcəkdir. Alqu, Kubilay xanın valilərindən Mahmud Yalavac oğlu Məsud bəyin və Orgina xatunun dəstəyini alacaq və Arık Bökənin güclərini zəiflədəcəkdir.[2]

1263-cü ildə Kubilay xana bağlılığını bildirən Alqu xan, Arık Bökəni dəstəkləyən Kaydu xan ilə savaşır. Kaydu yardım üçün başvurduğu Qızıl Orda dövləti hökmdarı Bərkə xandan böyük dəstək görür. Torpaqları işgal altına qalan Alqu, Kayduya yenilərək geri çəkilmək məcburiyyətində qalır. Güclərini toplayaraq yenidən hücuma keçən Alqu xan yeni səfər sırasında 1266–cı ildə ölür. Məzarı Almalıqdadır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Grousset R. L'Empire des steppes : Attila, Gengis-Khan, Tamerlan — 1939.
  2. 1260-1264-cü illər arasında taxtda qalmağı bacaran Arık Bökə yeniləcək və Kubilay xan başa keçəcəkdir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]