Altılıq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Altılıq ölkələri xarici işlər nazirlərinin İranla əldə olunan razılıqdan əvvəlki son görüşlərindən biri (Koburq sarayı, Vyana, Avstriya, 6 iyul 2015)

Altılıq (ing. P5+1, E3+3, həmçinin 5+1 qrupuavroüçlük+3 adları ilə tanınır) — fəaliyyətini İranın nüvə proqramının hərbi məqsədlərlə istifadəsinin qarşısını almağa yönəltmiş 6 böyük dövlətin forumu. Bu qrupa BMT Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvü — ABŞ, Böyük Britaniya, Çin, FransaRusiya, həmçinin İranın ən böyük iqtisadi tərəfdaşı olan Almaniya[1] daxildir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

2006-cı ilin iyununda Çin, Rusiya və ABŞ İranla onun nüvə proqramının məhdudlaşdırılması istiqamətində 2003-cü ildən danışıqlar aparan Avroüçlük ölkələrinə qoşuldular[2][3][4][5].

Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik və "altılıq" ölkələri ilə İran arasında aparılan danışıqların uğursuzluqla nəticələnməsindən sonra BMT Təhlükəsizlik Şurası 2006-2010-cu illərdə BMT Nizamnaməsinə əsaslanan və İrana qarşı sanksiyaların yeridilməsini nəzərdə tutan 6 qətnamə qəbul etdi. BMT TŞ İrandan uranın zənginləşdirilməsi ilə bağlı fəaliyyətini dayandırmasını və ağır su reaktorunun tikintisini dayandırmasını tələb etsə də, bu tələblər yerinə yetirilmədi[6][7][8].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]