Kiçik Asiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Anadolu səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Kiçik Asiya
Anadolu
Anatolia composite NASA.png
Ümumi məlumatlar
Sahəsi 757.000 km²
Yerləşməsi
40°15′00″ şm. e. 36°00′00″ ş. u.
Akvatoriya Aralıq dənizi, Qara dəniz, Egey dənizi
Ölkə  Türkiyə
Kiçik Asiya xəritədə
Kiçik Asiya
Kiçik Asiya
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kiçik AsiyaQara dəniz, Mərmərə dənizi, Egey dəniziAralıq dənizlərinin əhatə etdikləri yarımada. Avropadan BosforDardanel boğazları ilə ayrılır. Türkiyənin Asiya hissəsi burada yerləşir.

Kiçik Asiya termini fransızların Minor Asia sözündən götürülüb. TürkiyədəYaxın Şərqdə Anadolu adlanır.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Romalılar Kiçik Asiyanı fəth etdikdən sonra burada Asiya əyalətini qurmuşlar. Eramızdan əvvəl 133-cü ildə kral III Attalın vəsiyyəti ilə Perqamın Romaya birləşdirilməsindən sonra keçmiş Perqam çarlığının ərazisində formalaşmışdır. Eramızdan əvvəl I əsrdə – eramızın I əsrində ərazisi genişləndirilmişdir. Əyalət əmri eramızdan əvvəl 126-cı ildə qəbul edildi. Eramızdan əvvəl 27-ci ildən senator əyaləti, Diokletian dövründən (297-ci ildən) 7 ayrı əyalətə bölünmüşdür.[1]

Çayları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kiçik Asiya yarımadasının çayları Qara, Aralıq, EgeyMərmərə dənizlərinə tökülür. Ən böyük çaylarından Qara dənizə Qızıl İrmak (950km), Yaşıl İrmak (400 km, Kilkit qolu ilə), Çorox (360 km), Səkəriyə (690 km); Egey dənizinə Kiçik Məndərəs, İldiz, Böyük Məndərəs; Aralıq dənizinə isə Seyhan (450km) və Ceyhan (350 km) çayları tökülür. Mesepatomiyanın böyük çaylarından Fərat öz mənbəyini və yuxarı axarında yerləşən qollarını Şərqi Anadoludan alır.

  1. Энциклопедический словарь. 2009. АЗИЯ (провинция).