Anri de Tuluz-Lotrek

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Anri de Tuluz-Lotrek
fr. Henri de Toulouse-Lautrec
Henri de Toulouse-Lautrec by Giovanni Boldini.jpg
Covanni Boldininin əsəri
Doğum tarixi 24 noyabr 1864(1864-11-24)
Doğum yeri Albi,
Vəfat tarixi 9 sentyabr 1901 (36 yaşında)
Vəfat yeri Malrom qalası
Vəfat səbəbi sifilis
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
  • Flag of France.svg İkinci Fransa İmperiyası[d][1]
    Flag of France.svg Üçüncü Fransa Respublikası[d]
Fəaliyyəti afişa rəssamı, lithographer, rəssam, incəsənət xadimigraphic artist
Təhsili Kondorse liseyi
Janrı portret
Stili postimpressionizm
Toulouse-Lautrec monogram.svg
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Anri de Tuluz-Lotrek (fr. Henri Marie Raymond comte de Toulouse-Lautrec Monfa, [ɑ̃ʁi də tuluz loˈtʁɛk] ; 24 noyabr 18649 sentyabr 1901) — Tuluz-Lotreki sülaləsindən olan Fransız postimpressionist rəssam, qrafik və reklam posteri senətçisi.

Ailəsi və gənclik illəri[redaktə | əsas redaktə]

Anri de Tuluz-Lotrek 24 noyabr 1864-cü ildə aristokrat ailəsində anadan olub. Rəssamın həyatının ilk illərini Albi şəhərində ailə əmlakına keçirib. Onun valideynləri, Alfons Şarl de Tuluz-Lotrek-Monfa və Asel Tapye de Seleyran 1868-ci ildə kiçik oğlulları Riçard öldükdən sonra ayrıldı. Valideynləri boşandıqdan sonra, Anri Şato-dü-Bosk (fr. Cháteau du Bosc) əmlakında və Narbon yaxınlığında yerləşən Seleryan (fr. Cháteau du Céleyran) əmlakında yaşayıb, burada at sürmə, latın və yunan dilini öyrənmişdir. 1871-ci ildə Fransa-Prussiya müharibəsinin bitməsindən sonra Tuluz-Lotrek Parisə köçdü - həyatını dəyişən, ilham verən və sənətkarın işinə böyük təsir göstərən bir şəhər.

Anri de Tuluz-Lotrek həyatı boyu, xüsusilə sənətçinin sağlamlığını pozan faciəli hadisələrdən sonra həyatında əsas insan olmuş anasına yaxın idi. Tuluz-Lotrek atası haqqında belə deyirdi: "Əgər atamla tanış olsaydın, kölgələrdə qalmağınıza əmin ola bilərdiz". Bununla birlikdə, əyləncəni sevən atası sayəsində Anri, erkən yaşdan illik sərgi və sirk ilə tanış oldu. Sonradan, sirk və əyləncə mövzusu, əyləncə müəssisələri sənətçinin işinin mərkəzi olmuşdur.

Fiziki çatışmazlığı[redaktə | əsas redaktə]

Tuluz-Lotrek

May ayında 1878-ci ildə 13 yaşındakı, Anri, kürsüsündən yüksələn, sağ ayağının hipini incidir. 1879-cu ilin avqust ayında Tuluz-Lotrek bir xəndəyə düşür və sol ayağının boyun sümüyü qırılır. Bu vəziyyətdən sonra ayaqları artmamağa başladı və rəssamın boyu 70 sm qaldı. Çox güman ki, sümüklər yavaş-yavaş birləşir və irsi xəstəliklər səbəbindən dayanıqlı böyüməsi zəiflədi.[2][3][4].

Fiziki qüsur Anridə uyğun işlərlə məşğul olmağa mane oldu. Ailəsi çətin anlar yaşadı: Anri, nəcib bir aristokratik ailənin tək oğlu, hərbi xidmətdən məhrum edildi. Bundan əlavə, Anrinin layiqli cüt tapması və yarışa davam edə bilməsi ehtimalı çox azalmışdı. Rəssam, kiçik yaşlılığını təəccüblü bir yumor hissi ilə əvəz etdi: Tuluz xoş bir söhbətçi idi və onun xəstəliyindən danışarkən, tez-tez özünü istehza edirdi.

Məhəbbətdə o, şanslı deyildi, (152 sm[5][6]) və maneəli bir şəxsin görünüşünü gülünc görsənirdi, bütün ciddi romanları uğursuzluqla nəticələndi. Tuluz məşhur içki alüdəçisi idi. 37 yaşından əvvəl anasının qollarında alkoqolizmsifilisdən öldü[7].

İncəsənət[redaktə | əsas redaktə]

Post-impressionistlərin sənətindən, xüsusən Pol Sezann, Edqar Deqa və Yapon əsərlərindən ilhamlanıb. 1882-ci ildə o, Parisə getdi və 1884-cü ildə o, ölümünə qədər yaşadığı Monmartr, məskunlaşmışdır. İlk plakatlar (litoqrafiya) çəkməklə ciddi məşğul olurdular. Tez-tez boyalı fahişələr və həyat Montmartre kabare, müvafiq həyat tərzi səbəb oldu. Onun modellər rəqs idi "Mulin Ruj" Luiz Veber (La Goulue) və Jan Avril, təlxək Ça-U-Kao, şair və teatr xadimi Aristide Bruant, rəqqasə Valentin, müğənni Yvette Quilbert.

Az 20 il davam edən yaradıcı həyat üçün, Anri de Tuluz-Lotrek 737 rəsm, 275 akvarel, 363 izləri və plakatlar, 5,084 təsvirlər, bir keramika və vitray yaratmışdır.

Anri de Tuluz-Lotrekin tənqidçilər həyatı zamanı əsasən iltifatsız rəssam və onun iş ilə bağlı müəyyən edilmişdir. Tanınması ölümündən bir neçə il sonra ona gəldi.[8].

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Перрюшо, Анри Жизнь Тулуз-Лотрека. — М.: Радуга, 1994. — 283 с. — ISBN 5-05-004269-0 (переиздана М.: АСТ, 2013. ISBN 978-5-17-079157-6)
  • Ла Мюр, Пьер. Мулен Руж. Трагическая жизнь Тулуз-Лотрека. — М.: Республика, 1994. — 383 с., ISBN 5-250-02390-8
  • Мур, Кристофер. SACRÉ BLEU. Комедия д’искусства. — Эксмо, 2013 г. ISBN 978-5-699-66866-3

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]