Ararat Respublikası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ararat Respublikasının bayrağı

Ararat Respublikası və ya Kürd Ararat Respublikası[1][2][3](Kürd: Komara Agiriyê[4][5], کۆماری ئارارات və Kürd: Komara Araratê[6]) özünü Kürd dövləti elan etmişdi. Türkiyənin şərqində, mərkəzi Karaköse vilayətində yerləşirdi. Agirî, kürd dilində Ararat adlanır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Xoybun partiyasının mərkəzi komitəsinin rəhbərlik etdiyi Ararat Respublikası 28 oktyabr 1927-ci[7] ildə və ya 1928-ci[8][9] ildə, Türkiyənin cənub-şərqindəki kürdlər arasında üsyan dalğası zamanı müstəqillik elan etdi. Xoybunun ilk iclasında İhsan Nuri Paşa Ararat qiyamının hərbi komandiri elan edildi.[10] 1927-ci ilin oktyabrında Kürd Ava[11], və ya Ararat Dağı yaxınlığındakı bir kənd olan Kürdəva, Kürdüstanın müvəqqəti paytaxtı olaraq təyin edildi. Xoybûn Böyük Güclərə və Millətlər İttifaqına müraciət etdi və eyni zamanda İraqSuriyadakı digər kürdlərlə əlaqə yaratmaq üçün mesajlar göndərdi. Ancaq Türkiyə tərəfindən edilən təzyiq altında, Britaniya İmperiyasıFransa Xoybun üzvlərinin fəaliyyətlərinə məhdudiyyətlər qoydular.

Türk ordusu sonradan 1930-cu ilin sentyabrında Ararat Respublikasını məğlub etdi.[12]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Christopher Houston, Kurdistan: crafting of national selves, Indiana University Press, 2008ISBN0-253-22050-5p. 52.
  2. Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East, 1. cilt, Infobase Publishing, 2009,ISBN978-0-8160-7158-6, p. 385.
  3. Abbas Vali, Essays on the origins of Kurdish nationalism, Mazda Publishers, 2003ISBN 978-1-56859-142-1,p. 199.
  4. "Xwendin û danasîna pirtûkan"dengekurdistan.nu (in Kurdish)
  5. "کۆماری ئارارات، ئاوڕدانەوەیەک لە مێژووchawykurd.com (in Kurdish).
  6. "Ihsan Nuri Paşa"(in Kurdish)
  7. Dana Adams Schmidt, Journey among brave men, Little, Brown, 1964p. 57.
  8. Martin Strohmeier, Crucial images in the presentation of a Kurdish national identity: heroes and patriots, traitors and foes, Brill, 2003,ISBN 978-90-04-12584-1,s. 97
  9. Christopher Houston, Kurdistan: crafting of national selves, Indiana University Press, 2008,ISBN0-253-22050-5,s. 52
  10. Allsopp, Harriet (2014). The Kurds of Syria: Political Parties and Identity in the Middle East. London: I.B. Tauris. p. 55.ISBN 9781780765631.
  11. Wadie Jwaideh, The Kurdish national movement: its origins and development, Syracuse University Press, 2006,ISBN978-0-8156-3093-7,p. 211.
  12. Kemal Kirişci,Gareth M. Winrow, The Kurdish Question and Turkey: An Example of a Trans-state Ethnic Conflict, Routledge, 1997,ISBN978-0-7146-4746-3,p. 101.