Ardıcvari arseutobium

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ardıcvari arseutobium
Ardıcvari arseutobium
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Bağamburckimilər
Cins: Arseutobium cinsi
Növ: Arceuthobium oxycedri (D.C) M.Bieb
Elmi adı
Arceuthobium oxycedri (D.C) M.Bieb

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Krım, Qafqaz və Orta Asiyada yayılmışdır, dəniz səviyyəsindən 2000 -2500 m hündürlükdə bitən ardıcların köklərində parazitlik edir.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 2-20 sm, oduncaqlı, yığcam, buğumlu, çox miqdarda budaqları olan koldur. Çiçəkləri yarpaqların qoltuqlarında tək, bircinsli, ikievlidir. Çiçəkyanlığı 2-3 bölümlü, bu qədər erkəkciklidir. Dişicik çiçəklərin borucuqlu, ikiyə bölünmüş çiçək yanlığı vardır. Sütuncuğu qısa, konusşəkilli, küt dişicik ağızlıdır. Meyvəsi yumurtaşəkilli, yalançı giləmeyvədir. Yarpaqları xırda, cüt, oturaqdır. Giləmeyvəsi yumurtaşəkilli, mavi, ucunda çiçək yanlığının qalıqları vardır, yetişdikdə açılır. Xırda yarpaqları bünövrəsində bitişir. Bitkinin tərkibində saponin, 0,7% alkaloidlər, flavonoidlər, leykoantosianlar, antosianlar vardır. Yarpaqlarda qlükozid mirisetin tapılmışdır. Meyvələrində 34-49% efir yağı, 8-15% ali yağ turşuları vardır.

Ekologiyası:[redaktə | əsas redaktə]

Daşlı-gilli yamaclarda, qayalarda, dəniz səviyyəsindən 2000 -2500 m hündürlükdə bitən ardıcların köklərində parazitlik edir. Quraqlığa davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqazın şərq hissəsində ardıclarda parazitlik edir.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Bitki proteosid xüsusiyyətlərə malikdir. Su infuzoriyalarının məhvinə səbəb olur. Yarpaqların və gövdələrin həlimi əsməcəyə qarşı istifadə edilir. Meyvələrin tozu yaralarda istifadə edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov


Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh