Ata Atakişiyev

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ata Atakişiyev
Ata Atakişiyev.jpg
Ümumi məlumatları
Doğum tarixi 14 dekabr 1954(1954-12-14)
Azərbaycan, Bakı
Vəfat tarixi 29 sentyabr 1997 (42 yaşında)
Peşəsi musiqiçi

Ata Atakişiyev — Azərbaycanın mahir klarnet ifaçısı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın peşəkar klarnet ifaçılarından olan Ata Atakişiyev 1954-cü il, dekabr ayının 14-də Bakıda dünyaya göz açıb. Əsl adı Baba olub.

Kiçik yaşlarından musiqiyə olan həvəsi Atanın yolunu 12 nömrəli musiqi məktəbindən salır, 1963-68-ci illər ərzində klarnet sahəsində musiqi təhsili alır. O, 1971-ci ildə 31 saylı orta məktəbi bitirir. Sonradan böyük sənətkar Həsən Məhərrəmovdan fərdi qaydada klarnet ifaçılığının incəliklərini, xüsusilə də Azərbaycan muğamlarını öyrənir.

Ata çox keçmədən məşhur klarnet ifaçısına çevrilir.

Sənətinin zirvəsini fəth etdiyi bir dövrdə - 1975-ci ildə ailə həyatı qurur.

Amma Atanın uğurlarına qısqanclıqla yanaşanlar da tapılır və bu, onun həyatının sonrakı mərhələlərində müəyyən çətinliklər yaradır.  Bir müddət cəmiyyətdən və sənətindən uzaq düşməli olur... Həyatın onun üçün hazırladığı "sürprizlər" bununla bitmirdi, dəniz onun böyük oğlunu əlindən alır. İlkin 1996-cı ildə çimərlikdə boğulur. Övlad itkisi Atanı dərindən sarsıdır, dünyasını alt-üst edir.

Ata Atakişiyev oğlunun ölümündən sonra klarneti əlinə götürmür, bir sözlə, iki övladını birdən itirir. Lakin özünün ölümündən bir neçə gün əvvəl asta səslə klarneti ifa edir. Bu kövrək səs bir atanın həyatdan vaxtsız köçmüş övladına musiqili epitafiyası, klarnetin “atası”nın musiqi dünyası ilə son vida notları olur. Ata Atakişiyev oğlu İlkinin ölümündən bir il sonra - 1997-ci il sentyabr ayının 29-da, 42 yaşında dünyasını dəyişir.

Ata Atakişiyevin 1 oğlu və iki nəvəsi var.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Ata Atakişiyev artıq 60-cı illərin sonu 70-ci illərin əvvəllərində el şənliklərinə dəvət alır, dövlət tədbirlərində iştirak edirdi. Məşhurluq ona “Klarnetin Atası” adını qazandırmışdı.

Müasirlərinin sözlərinə görə, Ata artıq 20 yaşında sənətin zirvəsini fəth edə bilmişdi. Daha çox paytaxtda və Abşeron ərazisində populyarlıq qazanmış Ata Atakişiyev, deyilənlərə görə, ayın 30 günü toy sifarişi alarmış. Hətta, toy sahibləri öz dəvətnamələrinin üzərinə “Klarnet ustası Atanın iştirakı ilə” qeydini yazdırardı.

Ata artıq sənətin "atası", klarneti isə onun “övladı” idi. O, “övladını” hər dəfə dilləndirdikcə, ona nəfəs verə-verə dil açmağı öyrədirdi. Ali musiqi təhsili olmasa da, Allahın ona bəxş etdiyi istedadın nəticəsi olaraq hər zaman dinləyicilərinə əsl sənət, əsl musiqi zövqü yaşada bilirdi.

Ata Atakişiyev 1978-ci ildən başlayaraq efirə çıxır və bununla da məşhurluğun pik nöqtəsinə çatır.

Hazırda sənətkarın Azərbaycan Dövlət Radiosunun “Qızıl fondu”nda bir neçə sənət nümunəsi qorunub saxlanmaqdadır.

Xatirələrdə[redaktə | əsas redaktə]

Ata haqqında xatirələrini bölüşən klarnet ifaçısı Hacı Həmidoğlu deyir ki, "uşaqlıq və gənclik illərimiz onunla bir yerdə keçmişdi. Onun toyu bir kino lenti kimi gözümün önündən gəlib keçir. Konsert salonunu xatırladırdı - Əlibaba Məmmədov, Razi Şükürov, Məmmədbağır Bağırzadə, Rəmiş, Aftandil İsrafilov, Firuz Eyvazov ifa edirdi”.

- Övlad itkisi böyük sənətkara çox pis təsir etmişdi. Sonuncu dəfə 1996-cı ildə İlkin dünyasını dəyişməmişdən AzTV-yə getdik. Ata bir neçə oyun havası və bəstəkar mahnıları ifadə etdi. Hazırda həmin ifalar “Qızıl fond”da saxlanılır.

Atanın el şənliklərinə getmək üçün yaratmış olduğu ansamblının üzvü, nağara ifaçısı Sahib Bünyadzadə də xatirələrini bizimlə bölüşür. Ata ilə qonşu olublar. Deyir bir gün Ataya toyda “komplekt” (musiqi çələngi) sifariş verilir. Onun ifa etdiyi komplektlər adətən 40-45 dəqiqə çəkərdi: “Həmin toyda müəllimim, mərhum nağara ifaçısı Çingiz Mehdiyev də iştirak edirdi. Ata mənə baxıb dedi ki, komplekt çalmağı bacarırsansa, bəlkə müəllimini sən əvəz edəsən? Etiraz eləməyib ustadımdan izin aldım və başladıq. Çox yaxşı alındı. Toy iştirakçıları da çox bəyəndi. Həmin çalğıdan sonra artıq Ata ilə məclislərdə iştirak etməyim və dostluğum başladı. Dəfələrlə Rusiya Federasiyasının müxtəlif şəhərlərinə səfərlər etdik. Atanın toy sifarişlərinin ardı-arası kəsilmirdi. Hətta elə vaxtlar olurdu ki, bu ildən gələn ilə də toy sifarişlərimiz olurdu. Atanı öz toyunda görmək istəyənlər toy gününü onun boş vaxtı ilə təyin edirdilər”.

Tanınmış müğənni Cavanşir Məmmədovun da Ata ilə tanışlığı 70-ci illərin əvvəllərindən başlayıb. “Mən qarmon ifaçısı olduğum dövrdə Atanın ansamblında el şənliklərinə gedirdim. Adam var ki, ana bətnindən ağsaqqal kimi doğulur, adam da var ki, yaşlandıqdan sonra saqqalı ağarır deyə, onu ağsaqqal kimi tanıyırlar. Ata isə ağsaqqal kimi dünyaya göz açmışdı”, - deyir Cavanşir Məmmədov.

- Atanın bütün ifaları anşlaqa səbəb olurdu. Biləndə ki, Yasamalda toyların birində Ata olacaq, toya dəvət almayanlar da nəmərini yazdırıb, yeyib-içdikdən sonra əyləşib Atanın ifasına qulaq asırdı. Toyda oxuyandan çox Atanın ifasını dinləyirdilər. O, klarneti dilləndirən kimi pulu yağış kimi başına səpirdilər. O, mənim üçün çox böyük arxa, dayaq idi. Çox etibarlı dost olub.

Cavanşir Məmmədov bir hadisə də danışır: “Atanın ölümündən bir neçə il əvvəl bir nəfərlə münaqişəm yaranmışdı. Həmin ərəfədə mən Tovuza toya getməli idim. Ataya dedim ki, ola bilər, həmin adamlar gəlsinlər, evdəkilərdən muğayat olarsan. Səhərə yaxın mən evə qayıdanda yaşadığım binanın qarşısında Atanın maşınını gördüm. Demə, mən şəhərdə olmadığım vaxt, o, gecəni də bizim binanın qarşısında keçirib. Rəhmətlik dedi, Cavan, gələn olsaydı, yalnız mənim meyitimin üstündən keçib evə gedə bilərdi... “.

Ata Atakişiyevin xalası qızı, peşəkar jurnalist Mahirə Məcidova onu belə xatırlayır: "Atanın musiqiyə qeyri-adi yanaşma tərzi var idi. Sanki o, musiqi ilə söhbət edirdi. İfa etdiyi melodiyanı duyur, ona bir doğmalıqla yanaşırdı. Özünün duyumu ilə musiqiyə xüsusi çalarla əlavə edirdi. O çalışmırdı ki, ifasını tez sona çatdırsın. Ana öz körpəsini necə əzizləyir, ona necə nəvaziş göstərirsə, Ata da ifa etdiyi musiqiyə ürəyinin hərarətini qatırdı. Musiqini o qədər əzizləyir, ona o qədər nəvaziş göstərirdi ki, sanki melodiyanı nazlandırırdı. Onun ifasında bir sirr, bir sehr var idi. Elə bil onun ifası baxımı ilə uzanır, lakin şirinlikdən, həzinlikdən tez bitirdi. O, ifasını bitirdikdə dinləyici təəssüfünü gizlədə bilmirdi. Heyf ki, bitdi! İnsanı yüksək mənəvi hislərə səsləyirdi onun ifası. Dinləyicini sirli aləmə aparırdı onun çalğısı. Sanki o, melodiya ilə dostluq edirdi. Bu dostluqdan həm musiqi, həm dinləyici, həm də Ata feyz aparırdı".

M.Məcidova əlavə edir ki, Ata şən təbiətli insan idi. Lakin bu yumorlu zəkanın arxasında vüqarlı, əzmkar, iradəli, sözübütöv olan çox ciddi bir şəxsiyyət dayanırdı. Ata tək övlad idi. Böyük bir ailənin ilk nəvəsi idi. Onu hamı əzizləyirdi. Əziz xalamın əzizgirami oğlu. Şəxsən xalam onu ürəkli böyütmüşdü. Bir kişi kimi cəsarətli idi. Onun elə xüsusiyyətləri var idi ki, o xüsusiyyətlər hamıda olmur. Biz hamımız onu çox istəyirdik. Onun haqqında saatlarla söhbət edərdim... Heyf ki, onu tez itirdik. Allah əziz xalam oğluna rəhmət eləsin, amin!

Ölümündən uzun müddət keçməsinə baxmayaraq, Ata Atakişiyevi yalnız xoş sözlər anmaq mümkündürsə, deməli dişi ilə, dırnağı ilə zirvəsinə ucaldığı sənəti onu bu gün də yaşadır. Bilmirəm, o, öz taleyinə hansı havanı həsr edərdi, bəlkə barmaqlarını “Bayatı kürd” üçün, “Humayun” üçün gəzdirərdi... Yanıqlı havalar onun ən sevimli havaları idi...

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]