Atoll

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Atoll
Elm Geologiya


Atoll – tropiklərdə yayılmış daxili laqunu ensiz həlqəvi rif əhəngdaşı tirəsi şəklində (mərcan səddi) qapayan mərcan adası. Atoll adətən sualtı vulkanın zirvəsi üzərində inkişaf edir. Tirənin xarici yamacı çox dik (45°-60°) olur. Həlqənin daxilində adətən ləpədöyən bənd və çimərlik, qumlu dayazlıq, sualtı platonu dövrələyən laqun yerləşir. Atoll su səthindən bir neçə m hündürlüyə qalxır. Eni müxtəlif olub, 90 km-ə çatır. Atoll mərcanların, karbonat-su yosunlarının, mamırabənzərlərin həyat fəaliyyəti nəticəsində yaranır. Sinonim: Həlqəvi rif.

Atoll - açıq dənizdə (okeanda) dayaz laqunanu əhatə edən alçaq mərcan adası.

Mərcanların əsasını adətən sualtı vulkanların əsası təşkil edir. Atollun hündürlüyü 7 m-ə qədər, diametri isə bir neçə km-dən 90 km-ə qədər ola bilər. Atollar SakitHind okeanlarında daha çoxdur.

Atoll çöküntüləri[redaktə | əsas redaktə]

Karbonatlı çökmələr kompleksi; bu kompleksə həlqəvi riflərin monolit çökmələri, xarici tərəfin kövrək çökmələri, habelə laqun çökmələri daxildir.

Vikianbarda Atoll ilə əlaqəli mediafayllar var.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.