Auqust Alle

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Auqust Alle
est. August Alle
August Alle.jpg
Doğum tarixi 31 avqust 1890(1890-08-31)
Doğum yeri Vilyandi, Flag of Russia.svg Rusiya
Vəfatı 8 iyul 1952 (61 yaşında)
Vəfat yeri Tallin, Flag of Estonia.svg Estoniya
Vətəndaşlıq Flag of Estonia.svg Estoniya
Janr nasir, şair
Mükafatları Şərəf Nişanı ordeni

Auqust Alle (est. August Alle; 1890‒1952 ) — Eston yazıçı və şair.

Bioqrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Auqust Allenin qəbri

Auqust Alle 31 avqust 1890-cı ildə Vilyandi şəhərində daşyonan ailəsində anadan olmuşdur. Vilyandi və Nаrvа şəhərlərində təhsil almışdır. Kubanda və Ulyanovskda aptek şagirdi kimi işləmişdir. Sonra Vilnüsdə ev müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1915-ci ildə ekstern tərəfindən Orledə bilik attestatına imtahan vermişdir. 1915-ci ildən 1918-ci ilə kimi saratov Universitetinin tibb fakültəsində təhsil almışdır. Bir müddətdən sonra Estoniyaya köçmüş və burada jurnalist kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1937-ci ildə Tartu Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. Məhkəmə zallarında vəkilin köməkçisi kimi işə düzəldi.[1]

1911-ci ildə şeirləri çap edilməyə başladı. «Üksinduse saartele» («Yalqızların adasında») adlı birinci şeirlər toplusu 1918-ci ildə işıq üzü gördü. 1921-ci ildə Auqust «Carmina barbata» adlı şeirlər toplusunu çap etdirdi. Auqust Alle Estoniya yazıçılarının birincilərindən olaraq 1917-ci ildə baş verən Oktyabr İnqilabı hadisələrinə səs verdi. Estoniya burjuaziyasını lağa qoyan bir sıra satirik felyetonlar yazdı. 1930-cu illərdə yazdığı əsərlərdə Almaniya və Estoniya faşizmini ifşa edirdi. Böyük Vətən müharibəsi zamanı nasist Almaniyasına qarşı nifrətlə dolu epiqramlar, şeirlər və felyetonlar yazırdı.[2]

Auqust Alle Siuru ədəbi qrupuna üzv olmuşdur. İyun çevrilişindən sonra 1940-cı ildə Estoniya Təhsil Nazirliyinin məsləhətçisi oldu. Daha sonralar müəllif hüquqlarının müfafizə üzrə Cəmiyyətinin katibi tərəfindən Estoniya Sovet Yazıçılar İttifaqının Təşkilat Komitəsinə üzv seçildi. Bundan əlavə «Viysnurk» jurnalının redaksiya heyətinin üzvü oldu. 1941-ci ildə SNK ESSR yanında sənədlərin işləri üzrə Dövlət İdarəsinin müdir müavini təyin olundu. 1942-ci ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasına üzv oldu. Müharibə zamnı estoniya Kommunist Partiyasının MK çapı sektorunun müdiri idi. 1945-46-cı illər ərzində ESSR Ədliyyə Naziri müavini olmuşdur. 1946-cı ildən 1952-ci ilə kimi «Loominq» jurnalının redaktoru kimi işləmişdir.

8 iyul 1952-ci ildə Tallində vəfat etmiş və Meşə Qəbirstanlığında dəfn edilmişdir.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Eston dilində[redaktə | əsas redaktə]

  • Valitud tood, Tallinn, 1954;
  • Luuletused, Tallinn, 1964.

Rus dilinə tərcümə edilənlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Estoniya ədəbiyyatının antologiyası, т. 2, М. — Л., 1959;
  • Satira və lirika, Тал., 1960.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Парве Р., Поэт гуманной правдивости, в кн.: Об эст. лит-ре, Т., 1956;
  • Parve R., August Alle, Tallinn, 1960.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Писатели Советской Эстонии: биобиблиографический словарь. 1984. С. 10-12
  2. Алле Аугуст // Краткая литературная энциклопедия. Т. 1. — 1962