Aybəniz Vəkilova

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aybəniz Vurğunqızı (Vəkilova)
Aybəniz Vəkilova.jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi (71 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Atası Səməd Vurğun
Anası Xavər Vəkilova
Təhsili Azərbaycan Dövlət Universiteti
Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adı — 2002

Aybəniz Səməd qızı Vəkilova (9 sentyabr 1937, Bakı13 iyun 2009, Bakı) — Səməd Vurğun Fondunun prezidenti (?–2009) və Səməd Vurğunun ev-muzeyinin direktoru (2006–2009), Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi (2002).

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Aybəniz Vəkilova 1937-ci il sentyabrın 9-da Bakıda anadan olub. 1944-1951-ci  illərdə  Azərbaycan Dövlət  Konservatoriyası  nəzdindəki 10  illik  musiqi məktəbində  oxumuş(sonra  132 saylı  məktəbə  dəyişilib),1954-cü  ildə  oranı bitirmişdir. 1954-1960-cı  illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsil  almış, oranı  “Azərbaycan  dili və  ədəbiyyatı”  ixtisası üzrə  bitirmişdir. 1962-1967-ci  illərdə Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyində kiçik elmi işçi vəzifəsində  çalışmışdır. 1967-1970-ci  illərdə EA-nın  Nizami adına  Ədəbiyyat  İnstitutunun aspiranturasında  oxumuşdur. Aspiranturanı  bitirdikdən  sonra 1975-ci  ilin  oktyabr ayına  qədər  həmin institutda  isləmişdir.  

1975-ci  ilin oktyabr  ayında  Səməd Vurğunun ev-muzeyi  açılan vaxtdan  burada  baş mühafiz  olmuş, 2006–2009-cu illərdə Səməd Vurğunun ev-muzeyinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. İşlədiyi müddətdə  vaxtilə SSRİ-nin  Mədəniyyət Nazirliyinin və Azərbaycan Mədəniyyət  Nazirliyinin  mükafat və  fəxri  fərmanları ilə  təltif  olunmuşdur. 1986-cı  ildə SSRİ  Ali  Sovetinin fərmanı  ilə  “Şərəf nişanı” ordeninə  layiq  görülmüşdür. Aybəniz Vəkilovanın  muzey fəaliyyəti  ümummilli  lider Heydər  Əliyev  tərəfindən də  qiymətləndirilmiş, 1997-ci  ildə  anadan olmağının  60  illiyi münasibətilə  ona  təbrik məktubu  göndərmiş, 2002-ci  ildə “Əməkdar  mədəniyyət  işçisi” adına  layiq  görülmüş, 2003-cü  ildə “Prezident  təqaüdü”  verilmişdir.  

Beynəlxalq  Muzeylər Şurasının  üzvü  kimi Amerika, Norveç  və  İspaniyada konfranslarda  iştirak  etmişdir. Səməd  Vurğunun yubileyləri  münasibətilə  1966, 1976 və  1986-cı  illərdə nəşr  edilmiş  kitablarının tərtibçisi, 1976-cı  ildə  çəkilmiş “Səməd  Vurğun”  sənədli filminin  elmi  məsləhətçisi olmuşdur.

1994-cü  ildə təsis  etdiyi  “Səməd Vurğun  Fondu”nun  prezidenti olmuşdur. Fond  tərəfindən  muzeyin fəaliyyətinə  həsr  olunmuş “Vurğun  ocağı-25” adlı albom  və  “Sözləri Səməd  Vurğunundur”  adlı mahnı  diski  yaradılmış, internetdə  şairin həyat  və  yaradıcılığına  və muzeyin  fəaliyyətinə  həsr olunmuş  sayt  açılmışdır ( www.samedvurgun.com). 

1996-cı ildə  şairin  90 illik  yubileyi  ilə əlaqədar  çap  edilmiş Ş.Nəzirlinin  “Vurğun  ömrü məktublarda” kitabının  və  A.Bayramovun “Vurğun  ocağı” kitabının  elmi  məsləhətçisi və  rəyçisi  olmuşdur. 2003-cü  ildə çap  edilən  İ.Umudlunun “Vəkiloğulları”  kitabının da  elmi  məsləhətçisi olmuşdur. 2004-cü  ildə  şairin “Seçilmiş  əsərləri”ni  tərtib etmişdir.  2005-ci  ildə çap  olunan  Səməd Vurğunun  5  cildlik “Seçilmiş  əsərləri”nin  redaktorudur. 2006-cı  ildə onun  redaktorluğu  ilə Səməd  Vurğunun  100 illiyi  münasibətilə AMEA-nın  Tarix İnstitutunun  əməkdaşları  F.Vəliyev və  R.Əfəndiyevin  “Səməd Vurğun  və  Azərbaycan etnoqrafiyası”  kitabı  çap edilmişdir. Həmin  ildə  “ Səməd Vurğun-100 “ bukletini (3 dildə) tərtib  etmişdir.

2007-ci  ildə Türk xalqları  mədəniyyətinin  inkişafına göstərdiyi  xidmətlərinə  görə Türk Dünyası  Araşdırmaları  Beynəlxalq Elmlər  Akademiyasının  fəxri professoru  adına  layiq görülmüşdür. Təqdimat  2008-ci  il noyabr  ayının  5-də Səməd  Vurğunun  ev-muzeyində  keçirilmişdir.

Aybəniz xanım  Vəkilova  2009-cu il  iyun  ayının 13-də  Bakı şəhərində vəfat  etmişdir.

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Nəsil şəcərəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Yusif
ağa Vəkilov
 
Məhbub
xanım Vəkilova
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ruqiyyə
Paşabəyova
 
 
 
Mehdixan
Vəkilov
 
 
 
 
Səməd
Vəkilov
 
 
 
Xavər
Vəkilova
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Çiçək
Vəkilova
 
 
 
Cavanşir
Vəkilov
 
 
 
 
Yusif
Vəkilov
 
Vaqif
Vəkilov
 
Aybəniz
Vəkilova
 
 
 
 

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "A. S. Vəkilovaya "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". e-qanun.az. 9 mart 2002. 2021-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2020.
  2. "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". e-qanun.az. 21 fevral 2003. 2021-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2020.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • İsmayıl Umudlu. Vəkiloğulları. Bakı: "QAPP-poliqraf", 2003, səh. 55-61.
  • İsmayıl Umudlu. Salahlı eli. Tarix-etnoqrafiya-insanlar-yurd bilgisi. Bakı, Apostroff nəşriyyatı, 2011, səh 736-737.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]