Böyük Ayı gölü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Böyük Ayı gölü
ing. Great Bear Lake, fr. Grand lac de l'Ours
Gölün peykdən görüntüsü 0° şm. e. 121° q. u.
Gölün peykdən görüntüsü
0° şm. e. 121° q. u.
Ölkə Flag of Canada.svg Kanada
RegionŞimal-Qərb Əraziləri
Dəniz səviyyəsi156 m
Uzunluğu320 km
Eni175 qədər km
Sahəsi31.153 km2
Həcmi2.236 km3
Sahil uzunluğu2.719 km
Dərin yeri413 m
Orta dərinliyi72 m
Su tutumu11.717 km2
Böyük Ayı gölü (Kanada)
Blue pog.svg
Commons-logo.svg Böyük Ayı gölü Vikianbarda

Böyük Ayı gölü (ing. Great Bear Lake, fr. Grand lac de l'Ours, sleyvi dilli Sahtú) Kanadanın böyük daxilli gölü, böyüklüyünə görə Şimali Amerikada dördüncü, dünyada isə səkkizincidir. Göl 65 və 67 şimal eninin və 118 və 123 qərb uzunluğunun dərəcələrin arasında və şimal qütb dairəsində yerləşir. Səviyyəsi dəniz səviyyəsindən 156 metr yüksəkdədir.[1].

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Gölün sahəsi 31.153 km² və həcmi 2.236 km³ bərabərdi. Orta dərinliyi 71.7 m, ən dərin yeri isə 446 m. Sahil uzunluğu 2.719 m, su tutumu 11.717 km².[2] Böyük Ayı Gölü noyabırın sonundan iyula qədər buzla örtülür.[3]

Göl gəmiçiliyə yararlıdı. Əsas limanları: Radium Limanı və Delayn

Tarixdən əvvəlki geologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Ayı gölü iki iri fiziki-coğrafi rayonlarının arasında yerləşir: Kanada Qalxanının Kazan yüksəklikləri hissəsində və daxili düzənliklərdə. Bir zamanlar Pleystosen dövründə buz eroziyasının formalaşdırdığı buz vadilərində olan Buzlaq gölü Makkonelin hissəsi idi. Kembri dövrünün öncəsinə aid edilən Kanada qalxanının qayaları Maktaviş qolunun şərq kənarlarını təşkil edir.

Mədən[redaktə | əsas redaktə]

1930-ci ildə Jilbert Labin gölün ərazisində uran yataqları tapmışdı. Sonradan bu yatağın bazasında mədən tikildi, HiroşimaNaqasaki üzərinə atılan atom bombasının hazırlanması üçün istifadə edilən uran məhz burada hasil edilmişdi. Sonralar mədən, Kanada ərazisində uranın yüksək xərclərlə çıxarılması və yeni yataqların kəşfi ilə əlaqədar, bağlandı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]