Bağa Tarxan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bağa Tarxan
莫贺达干
Türgiş xaqanlığının V xaqanı
739 — 744
Sələfi: Qut Çor xaqan
Xələfi: El Etmiş Qutluq Bilgə xaqan
 
Vəfat tarixi: 744
Milliyyəti: Türgiş
Dini: Tenqriçilik

Bağa Tarxan (?-13 aprel 744(744-04-13)) — Türgiş xaqanlığının hökmdarı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Bağa Tarxan əvvəlcə sarı türgişlərin başçısı idi. Kül Çör kimi tanınırdı. Çumuğun tayfasının başçısı idi.[1] Tarix səhnəsinə ilk dəfə 721-ci ildə çıxmışdır. Qəsr əl-Bahil mühasirəsində müvəffəqiyyətsiz olsa da, 729-cu ildə Kəmərcə mühasirəsində iştirak etmişdi. Daha sonra 737-ci ildə Xaristan döyüşündəki Sulukun məğlubiyyəti ona hakimiyyəti öz əlinə almaq üçün motivasiya verdi.

738-ci ildə əyanlardan başqa biri olan Tumutu ilə əlbir olaraq Suluk xanı öldürtdürdü. Onun bayrağı altına FərqanəDaşkənd hakimləri toplanmışdılar. Çin hakimlərindən bəziləri də ona söz vermişdilər. O, Balxaş gölü sahilində Çin sərkərdəsi Qao Qaoyunla görüşdü.[2] Suluk xaqanın oğulları Qut Çor Xaqan və Ton Apa Yabqunun başçılıq etdiyi qara türgişlər məğlub oldular.

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Özünü xaqan elan edən Bağa Tarxan hakimiyyətə Çinin köməyi ilə gəlsə də, 2 il sonra Çin nümayəndəsi Aşina Sini öldürmüşdü.[3] Bu isə Çin sərkərdəsi Fumenq Linqçanı qəzəbləndirdi və tezliklə hücuma məruz qalan Bağa Tarxan öldürüldü.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Grousset, René (1970). The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press. ISBN 0-8135-1304-9, səh 115
  2. http://astana-kz.info/kz/1/ist.php?p=60
  3. Skaff, Jonathan Karam (2012). Sui-Tang China and Its Turko-Mongol Neighbors: Culture, Power, and Connections, 580–800. Oxford University Press