Daşkənd

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Daşkənd
özb. Toshkent
Vue de l'Aqua-Park - Tachkent.jpg
Gerb
Gerb


Məlumatlar
Ölkə Flag of Uzbekistan.svg Özbəkistan
Bölgə Daşkənd vilayəti
Əvvəlki adı Çaç, Şaş, Binket
Ərazi 334,8[1] km²
Əhali 2 340 900[2] nəfər (2013)
Əhali sıxlığı 6859,3 nəfər/km²
Nəqliyyat kodu 01 - 09
Telefon kodu +998 71
Poçt indeksi 100000 [3]
İnternet saytı Toshkent.uz

Daşkənd (özb. Toshkent) — Özbəkistanın paytaxtı. Sahəsi 334,8 km², əhalisi 2,2 milyon nəfərdir (2009). Mərkəzi Asiyada metropoliteni olan yeganə şəhərdir.

Şəhərin su ehtiyaclarını təmin etmək üçün onun yaxınlığında süni Cavrak gölü yaradılmışdır. 2009-cu ilə olan məlumata görə şəhərin əhalisi 2 milyon 221 min nəfərdir. Şəhər 11 inzibati rayona bölünür.

Adı[redaktə]

Şəhərin əsasının e.ə. V-III əsrlərdə qoyulduğu güman edilir. Qədim mənbələrdə Çaç, Şaş, Caç, Şaşkənd adlarına rast gəlinir. Çaç müasir Daşkəndin ən qədim adıdır .[4] Dillərində ç səsi olmadığına görə ərəblər onu Şaş şəklində yazmışlar .[4] Şaşkənd sonralar Daşkəndə çevrilmişdir .[4] Maraqlıdır ki, şəhərin adını Çin qaynaqları Çö-Çi, Çö-Şi, yaxud sadəcə Şi şəklində transkripsiya etmişlər ki, bu da çincə daş deməkdir .[4] Firdovsi öz "Şahnamə"sində şəhəri Çaç adlandırır. XVI əsrdən başlayaraq şəhər indiki adı ilə adlanmağa başlamışdır. "Daşkənd" sözü "daş" və türk dillərində şəhər mənasını verən "kənd" sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır.

Tarix[redaktə]

Daşkənd həmişə bölgənin əsas beynəlxalq nəqliyyat mərkəzi olub. 1917-ci il inqilabı zamanı baş vermiş vandalizmdən və 1966-cı il zəlzələsindən sonra şəhərdə mövcud olan bənzərsiz memarlıq abidələrinin çox hissəsi məhv olub. Şəhərdə daha çox sovet dövründə tikilən mədəniyyət və muzey mərkəzlərinə rast gəlmək mümkündür.

Qədim şəhərin bəzi gədim binaları şəhərin qərb hissəsində yerləşir. Maraqlı binalardan biri, XVI əsrdə inşa olunmuş Kukeldaş Mədrəsəsidir. Bu tikili Kaffali Şaş movzoleyi kimi də tanınır və ondan muzey kimi istifadə olunur. Burada yerləşən Qəst-İmam tikilisinə qeyri-müsəlmanların girişi qadağandır, digər ziyarətçilər isə bura giriş üçün əvvəlcədən icazə almalıdırlar.

Qardaş şəhərlər[redaktə]

[7][8]

Xarici keçidlər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Справка о городе на официальном сайте хокимията г. Ташкент
  2. O`zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo`mitasi: Demografik ma`lumotlar: Доимий аҳоли сони (йил бошига)
  3. Узбекское Агентство связи и информатизации. Почтовые индексы
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 «Türkologiya» jurnalı, (3-4), Bakı, «Elm», 2008, s. 90-96 :MAHMUD KAŞĞARİ VƏ TARİXİ ONOMASTİKA MƏSƏLƏLƏRİ
  5. Официальное обозначение с 1993 года, используемое в ООН по настоянию Греции — Бывшая Югославская Республика Македония
  6. Карамель «Лайма». Сделано в Ташкенте
  7. Города-побратимы городам Центральной Азии и Кавказа
  8. Энциклопедия Ташкент 2-е издание 1984 года Редактор: С. К. Зиядуллаев Издатель: Гл. Ред. Узбекской Советской Энциклопедии