Bamut

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bamut

43°09′35″ şm. e. 45°11′50″ ş. u.


Ölkə Rusiya Rusiya
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 3,63 km²
Mərkəzin hündürlüyü 350 m
Əhalisi
Əhalisi 5307 (2010) nəfər
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 366610
Xəritəni göstər/gizlə
Bamut xəritədə
Bamut
Bamut

Bamut (Çeçen. Bummat) kəndi Çeçenistan Respublikasının Açxoy-Martan rayonunda yerləşir. Bamut kənd yaşayış məntəqəsinin inzibati mərkəzidir.[1]

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Kənd Fortanqa çayının sahilində, Açxoy-Martan rayonunun regional mərkəzindən 8 km cənub-qərbdə və Qroznı şəhərindən 50 km məsafədə yerləşir.

Ən yaxın yaşayış məntəqələri: şimalda Assinovskaya və Yeni Şaroy kəndi, şimal-qərbdə Nesterovskaya kəndi, cənub-qərbdə Arştı kəndi, cənub-şərqdə Köhnə Açxoy, Yandi və Şalaşi kəndləri, şərqdə Katır-Yurt kəndidir.[2]

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Fortanqa sahillərində yerləşən bu dağətəyi kənd nə vaxt qurulduğu haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Rus tarixi sənədlərində tapılan istinadlar arasında birincisi, general Ermolovun Orstxoy-Martan və Bamutun yandırılması barədə məruzəsidir. Bu, 1818-ci ildə baş verdiyindən, kəndin ən az iki əsr yaşı olduğu bildirilir. Yalnız burada, iki əsrlik tarixində Bamut çox qısa bir müddət ərzində sakit bir dövr sürdü. Beləliklə, 1864-cü ildə Qafqaz müharibəsində yenidən praktik olaraq məhv edildi və bütün sakinlər Türkiyəyə köçürüldü. Bamutun növbəti canlanma ili olan 1888-ci ilə qədər torpaqları Assinovskaya kəndinə aid idi. 1888 - 1918-ci illərdə köhnə kənd Terek atamanlarından satın almış Musa Əliyevin siyahısına salındı.[3]

Qafqaz müharibəsinin sonunda Bamut istehkamı burada yerləşirdi.[4] Kəndin əhalisini, çeçen taypları qondala, akkiy, tseçoy və melxi təşkil edirdi. [5] 1944-cü ildə Çeçenlərinİnquşların qovulmasından və Çeçen-Inquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilməsindən sonra Bamut kəndi Bukovka adlandırıldı.[6] 1958-ci ildə RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Bukovka kəndi Bomut adlandırıldı. Bamutda Birinci Çeçen müharibəsi zamanı şiddətli döyüşlər baş verdi.[7]

1999-cu ilin payızından Bamut kəndinin ərazisi mülki şəxslər üçün tamamilə bağlandı, təhlükəsizlik qüvvələri qəsəbəni yalnız 2002-ci ilin aprelində blokadaya aldılar.[8] 2014-cü ilin payızında Çeçenistan Respublikası rəhbərliyinin sərəncamı ilə kəndin geniş miqyaslı bərpasına başlanıldı. Yenilənmiş Bamut kəndinin açılışı həmin il dekabrın 3-də baş tutdu.[9] [10]

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən Bamutda 5137 nəfər (2465 kişi və 2672 qadın)[11], 1 yanvar 2010-cu il tarixində isə 5307 nəfər (2310 kişi və 2997 qadın) yaşayırdı.[12]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]