Barnum effekti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Barnum effekti və ya Forer effekti - XIX əsrlərdə məşhurluq qazanmış amerikalı Fineas Teylor Barnum tərəfindən yaradılmış sosial-psixoloji fenomendir. Bu sözlər ona məxsus idi: “Hər 1 dəqiqədə dünyada 1 axmaq dünyaya gəlir və onların hər birinə təklif edə biləcəyim şeylər var”.

Barnum effektinin mahiyyəti bundan ibarətdir: İnsanlar onların şəxsiyyəti, gələcəyi barəsində yazılmış məlumatların fərdi olaraq məhz onlar üçün yaradıldığını güman edir. Lakin bu məlumatlar özlüyündə ümumidir və çox uğurlu şəkildə digər insanlara da aid edilə bilər. Alimlər Barnum effektini adətən astroloji qoroskoplar, falçılıq, sosionika, homeopatiya və digər yalançı elmlərə aid edir.