Benzilamin

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Benzilamin
Ümumi
Sistematik adı Benzilamin
Kimyəvi formulu C6H5CH2NH2
Molyar kütlə 107,16 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq 0,9813 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi 90 °C °S
Qaynama nöqtəsi 184,5 °C °S
Kimyəvi xassələri
Turşunun dissosasiya sabiti 9,34 ± 0,01[1]
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 100-46-9
PubChem
RTECS DP1488500
ChEBI 40538
ChemSpider

Benzilamin (α-aminotoluol) C6H5CH2NH2.

Fiziki xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Suda, spirtdə, efirdə, benzolda yaxşı həll olur. Anilinlə, fenolla, m-krezolla azeotrop qarışıq əmələ gətirir.

Kimyəvi xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Benzilamin güclü əsasdır (K 2,35×10-5). Xassələrinə görə alifatik aminlərə yaxındır. Onun N-alkiltörəmələri, məs. C6H5CH2NHR daha güclü əsasdır. Benzilamin benzolla (tərkib 1:3, ərimə t-ru 15,30C), p-krezolla (1:1, ərimə t-ru 60C) və qarışqa turşusu (1:1, ərimə t-ru 810C) ilə adduklar əmələ gətirir. Karbonmineral turşuların məhlulları ilə duzlar əmələ gətirir, Məs., monohidroxlorid (ərimə t-ru 2600C), sulfat (ərimə t-ru 930C), pikrat (ərimə t-ru 1940C). Havadan CO2-ni udaraq bərk karbamat əmələ gətirir. Benzilaminnin sirkə turşusu ilə reaksiyasından N-asetilbenzilamin, HNO3 ilə nitrolaşmasından nitrobenzilaminlər (müvafiq olaraq 8, 49 və 43% orto-, meta- və para- izomerlərin qarışığı), katalitik hidrogenləşməsindən heksahidrobenzilamin C6H11CH2NH2 alınır.

Alınması[redaktə | əsas redaktə]

Sənayedə benzilamini benzonitrilin (kat-Ni; 1100C; 2MPa) və ya benzaldehidin (kat-Reney nikeli; 1000C; 15MPa) NH3 iştirakında katalitik hidrogenləşməsindən, eləcə də benzilxloridin NH3-lə qarşılıqlı təsirindən alırlar.

Tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Benzilamin kation boyaların, dərman maddələrinin istehsalında aralıq məhsuludur.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Химическая энциклопедия, Изд. “Советская энциклопедия”, М., 1988, т. 1, с. 494.

  1. Hall H. K. Correlation of the Base Strengths of Amines 1 // J. Am. Chem. Soc. / P. J. StangAmerican Chemical Society, 1957. — Vol. 79, Iss. 20. — P. 5441–5444. — ISSN 0002-7863; 1520-5126; 1943-2984doi:10.1021/JA01577A030