Benzotriazol

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Benzotriazol
Benzotriazol:kimyəvi formul
Benzotriazole-3D-spacefill.png
Benzotriazole.jpg
Ümumi
Kimyəvi formuluC6H5N3
Molyar kütlə119,13 q/mol
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi96—98,5 °S
Qaynama nöqtəsi350 °S

Benzotriazol(azimidobenzol) –kimyəvi formulası C6H5N3 olan heterosiklik üzvü birləşmədir.

Fiziki xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Benzotriazol – rəngsiz və ya ağ(hərdən tünd gəhvəyi) rəngdə olan kristaldır

Alınması[redaktə | əsas redaktə]

1.2.3 benzotriazolu o- fenilendiaminin diazotlaşma reaksiyası zamanı almaq olar.

 : Benzotriazole synthesis 01.svg
                               

Eynilə o-fenilendiaminlərdən 1 əvəzedici törəmələr alınır, 2 əvəzedici törəmələr isə o-aminazo- birləşmələrin oksidləşməsi reaksiyası zamanı əldə etmək olar.

Kimyəvi xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Benzotriazol spirtlərdə, benzolda, toluolda, metanolda yaxşı, suda isə praktiki olaraq həll olunmur. Benzotriazol amfoter xüsusiyyətləri nümayiş etdirir.

Benzotriazol Protolysegleichgewichte.png

Benzotriazolun alkillləşməsi reaksiyası 1-ci vəziyyətdə baş verir, alkilləşmə agentinin həddin- dən artıq olması ilə 1,3-dialkilbenzotriazolun duzları alınır. Elektofil əvəzetmə 4 və ya 7 vəziyyətdə turş mühitdə baş verir. Perxlorat və kalium permanqanatla reaksiyası zamanı 1,2,3-triazol-4,5-dikarbon turşusu alınır.

Tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Benzotriazol analitik kimyada kadmiyumu və nikeli təyin etmək üçün, mis (II), gümüş (I), sink (II), osmium (VIII) birləşmələrinin qravimetrik təyini zamanı və gümüşün titrimetrik təyin edilməsi üçün istifadə olunur. Sənayedə korroziya inhibitoru kimi istifadə olunur. Benzotriazolu yağlayıcı–soyuducu maddələrdə, antifrizlərdə, hidravlik mayelərdə istifadə edərək metalların birləşmələrin içinə daxil olmasının qarşısını alaraq parçalanmasına yol vermir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Большой энциклопедический словарь. Химия изд.2 (1998) - c.72
  2. Синтезы органических препаратов. Сборник 3 (1952) - c.104