Bhumibol Adulyadey

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Bhumibol Adulyadey
th. ภูมิพลอดุลยเดช
Bhumibol Adulyadey
Bayraq
Tailand kralı
Bayraq
 5 may 1950
Sələfi: Ananda Mahidon
 
Dini: Buddist
Təvəllüdü: 5 dekabr 1927(1927-12-05)
Massaçusets, ABŞ
Vəfatı: 13 oktyabr 2016 (88 yaşında)
Banqkok, Tailand
 
İmzası: İmzası

Bhumibol Adulyadey (th. ภูมิพลอดุลยเดช; d. 5 dekabr 1927, ABŞ-13 oktyabr 2016, Tailand) — 1950-ci ildən (faktiki 1946-cı ildən) Tailand kralı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Bhumibol Adulyadey 5 dekabr 1927-ci ildə ABŞ-da anadan olub. Çakri sülaləsindəndir.[1] 9 iyun 1946 ildə taxta çıxan Bhumibol Adulyadey bütün Tailand xalqı tərəfindən çox səvilir və inanılmaz hörmət duyulur. Tacgüzarlığı dövründə xalq ona "Böyük" (th. มหาราช, Maharaja) ləqəbini verdi.[2] Tailand xalqı onu özlərinə həm kral, həm də ruhani bir lider olaraq görür.Xalqın onu bu qədər sevməsinin digər bir səbəbi isə bütün ölkəni gəzib, xalqa danışaraq o bölgəyə bir rifah gətirməsidir.

Bhumibol Adulyadey musiqi ilə məşğul olur. 30-dan artıq caz musiqisi bəstələyib.Benni Qoodman, Cek Tearqarden kimi əfsanə cazcılar ilə eyni səhnədə saksafon çalacaq qədər usta bir musiqiçidir.

Bhumibol Adulyadey yaxşı bir fotoqraf kimi ölkədə ad çıxarıb.[3]

Bhumibol Adulyadey ixtiraları ilə dünya miqyasında tanınıb və patentləri var. Ən məşhur patenti süni buluddur.

Bhumibol Adulyadey siyasəti sevmir və dövləti xüsusi müşavirləri vasitəsilə idarə edir.

Bhumibol Adulyadeyin portret və fotolorı ölkəni başdan ayağa bürüyüb. Bir isveçrəli turist onun divara yapışdırılmış portretinə saqqal çəkdiyinə görə 15 il həbs cəzası alıb.

O, ölkədə taxtda əyləşmiş ən uzun ömürlü kraldır. Ömrünün sonuna qədər kral taxtında olan Bhumibol 70 il kral olmuşdur. Hakimiyyəti dövründə bir neçə dəfə üsyan və qiyam baş vermiş, hamısını özü birbaşa danışıqlar apararaq yatırmışdır.

1990-cı illərdə Taylandın demokratikləşdirilməsində kralın çox böyük rolu olub.

O, 2006-cı ildə baş nazir Taksin Çinavatın hökumətini devirmiş hərbi xuntanı devirmişdi. 2014-cü ilin mayında hərbi çevrilişdən sonra kral general Prayut Çan-Oçu Milli Sülh və Asayiş Şurasının sədri təyin etmişdi.

Bhumibol Adulyadey ABŞ-da anadan olduğundan yeganə monarxdır ki, bu ölkənin vətəndaşlığını birbaşa ala bilər.

2005-ci ildə Tailandda baş verən sel fəlakətində kral selin bol məhsullu çəltik tarlalarını zərərə uğradacağını görmüş və selin su yollarının yönünü dəyişdirib, ölkəni çox böyük bir zərərdən qurtarmışdır.

Dünyanın ən varlı ölkə başçıları arasında siyahıda ikinci yeri 30 milyard dollar sərvəti olan Tayland kralı Bhumibol Adulyadey tutur.

Bhumibol Adulyadeyin təvəllüd günü Tailandın milli bayramıdır. Səhhətində yaranan problemlərə görə, Banqokda Sirirat xəstəxanasına yerləşdirilən kral 13 oktyabr 2016-cı ildə vəfat etmişdir.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "A Royal Occasion speeches". Journal. Worldhop. 1996. Arxivləşdirilib: [1] saytından 12 May 2006 tarixində. http://web.archive.org/web/20060512194220/http://www.worldhop.com/Journals/J5/ROYAL.HTM. İstifadə tarixi: 5 July 2006.
  2. Handley, Paul M. (2006). The King Never Smiles. Yale University Press. ISBN 0-300-10682-3.
  3. Grossman, Nicholas; Faulder, Dominic (2012). King Bhumibol Adulyadej – A Life's Work. Editions Didier Millet. ISBN 9814260568.
  4. Tailand kralı vəfat etdi