Brem Stoker

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Brem Stoker
ing. Bram Stocker
Bram Stocker 1847-1912.jpg
Doğum tarixi 8 noyabr 1847(1847-11-08)
Doğum yeri Flag of Ireland.svg Dublin
Vəfatı 20 mart 1912 (64 yaşında)
Vəfat yeri Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya London
İmzası
Bram Stoker signature.svg

Abraham «Brem» Stoker (ing. Abraham «Bram» Stoker, 8 noyabr 1847-ci il, Dublin, İrlandiya – 20 aprel 1912-ci il, London, Böyük Britaniya) – İrlandiyanın görkəmli yazıçılarından biridir. Brem Stokerin yaradıcılığında Drakula əsəri mühüm yer tutur.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əsl adı Abraham olan İrlandiya yazıçısı Brem Stoker 1847-ci ildə Dublində anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərində heç bir həkimin müəyyənləşdirə bil­mə­diyi müəmmalı bir səbəbdən yatalaq xəstəliyinə düçar ol­muş, səkkiz yaşına çatdıqda isə, qəfildən ayağa qalxaraq ­yerimiş, bununla da möcüzəvi şəkildə xəstəliyin pəncəsin­dən xilas olmuşdur. Həyatının sonrakı illərində Dublin Triniti kol­le­cinin ən çox mükafat alan idmançısı belə ol­muş­dur.

Atası, teatra böyük marağı olan orta səviyyəli bir dövlət məmuru idi. Təsadüfi deyil ki, Stoker təhsilini bitirdikdən sonra, daha dəqiq desək, 1890-cı illərdə dövlət məmuru olmuşdur. Stoker təxminən bu illərdə, sonralar ona böyük şöhrət və məşhurluq qazandıracaq "Dracula" romanını yazmağa başlamışdır. O, təqribən 10 ilə yaxın dövlət məmuru kimi işlədiyi müddət ərzində atasının marağına uyğun şəkildə heç bir haqq tələb etmədən təmənnasız olaraq teatrla bağlı tənqidi əsərlər yazmışdır. İlk əsərləri ona uğur gətirməsə də, 1876-cı ildə yazdığı bir əsəri ilə o, dövrün məşhur aktyoru Henri İrvinq tərəfindən kəşf olunmuşdur. İki il sonra isə, dövlət məmurluğundan istefa edib Londona köçən Stoker İrvinqin yanında işləyərək adi işçidən xüsusi katib vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. Bu illərdə o, yazıçılığını da davam etdirmiş, tamamladığı məşhur "Drakula" romanını 1897-ci ildə İngiltərədə yayımlamışdır.

Brem Stoker həyatının sonrakı illərində ədəbiyyatla məşğul olmuş, evlən­miş və ömrünün sonunadək ən çox sevdiyi dostu İrvinqin yanından ayrılma­mış­dır. La­kin, bir versiyaya görə Stokerin İrvinqlə arasının yaxşı olmadığı bildiri­lir. Hətta, Stokerin Drakulanın xarici görünüşünü, despotluğunu və eqoistliyini İrvinqdən götürdüyü iddia edilir. Ədalət naminə deməliyik ki, həqiqətən də İrvinq qədər Drakulanın xarici görkəmini və xüsusiyyətlərini əks etdirən ikinci bir tip tapmaq çox çətindir.

Stoker həyatda ciddi, mədəni və qabiliyyətli bir insan olmuşdur. Davranış­la­rın­dan və xarici görkəmindən o, sanki Viktoriya dövrünün kübar bir centlmenini xatırladırdı. Eyni zamanda o, macərapərəst biri idi. Həyatında maraqlı və qəribə hadisələr çox olmuşdur. Məsələn, bir dəfə o, Temza çayında qayıqla gəzərkən su­ya tullanan birini görür, dərhal suya atılıb onu sahilə çıxarsa da, həmin adamı ölü­mün pəncəsindən xilas etmək mümkün olmur. Lakin, buna baxmayaraq, Stokeri cəsarətinə görə bürünc medalla təltif edirlər.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

1975-ci ildə, ilk dəfə yayımlanan "Brem Stokerin bioqrafiyası" kitabında (ing. A Biography of Bram Stoker), qohumu Danile Farson yazıçının şəxsi həyatına, xüsusilə də arvadı ilə münasibətlərinə dair bəzi "gizli qalmış" məsələləri açıqla­mışdır. Belə ki, bioqrafiyada deyilənlərdən aydın olur ki, gözəlliyi ilə tanınan həyat yoldaşı ilk övladları dünyaya gəldikdən sonra yataq otağının qapılarını Stokerin üzünə bağlamışdır. Stoker isə bir çox həyat qadınları ilə cinsi əlaqələrə girmişdir. Görkəmli yazıçı 20 aprel 1912-ci ildə cinsi yolla keçən xəstəliklərdən biri olan sifilisdən vəfat etmişdir.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Brem Stokerin yazdığı əsərlər sırasında ən məşhuru "Drakula" romanıdır. Onun yazdığı digər, az tanınan əsərləri isə aşağıdakılardır:

  • 1902: The Mistery of the Sea (ing. Dənizim sirri)
  • 1904: The Jevel of Seven Stars (ing. Yeddi ulduzlu mücəvhər)
  • 1909: Lady of the Shroud (ing. Kəfənli qadın)
  • 1911: The Lair of the White Worm (ing. Ağ soxulcanın yuvası)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]