Busan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Busan
부산시
Gerb
Symbol of Busan.svg
Bayraq
Slogan of Busan Dynamic Busan Asian Gateway.svg
Ölkə: Cənubi Koreya
Əhali 3,525,913
Sahəsi: 767.35 km²
Busan xəritədə
Saat qurşağı: +09:00
Poçt indeksi: 600-010, 619-963
[busan.go.kr Rəsmi sayt]

Busan (Koreya dilində tələffüzü: [pu.san]) əvvəllər Pusan adlandırılsada ​günümüzdə rəsmi olaraq Busan Metropolitan şəhəri kimi tanınır və Cənubi Koreyanın Seuldan sonra ən çox əhalisi olan ikinci şəhəri və həmçinin, Cənubi-Şərqi Koreyanın iqtisadi, mədəni və təhsil mərkəzidir. Busan limanı Koreyanın ən işlək və eyni zamanda dünyanın ən işlək 10-limanları sırasındadır. Honshu və Kyushunun Yapon adalarından təxminən 190 km məsafədə yerləşir. Ətrafdakı şəhərlər (Ulsan və Cənubi Gyeongsang daxil olmaqla) "Cənubişərqi İqtisadi Coğrafiyasında" Cənubi Koreyanın ən böyük sənaye şəhəridir.

Busan idari cəhətdən 15 əsas hissəyə bölünmüş və əhalisi təxminən 3.6 milyona yaxındır. Busan idarəsində olan Gimhae və Yangsanla birlikdə əhalisi 4,6 milyondur. Şəhərin ən sıx yaşayış sahələri Nakdong (Cənubi Koreyanın ən uzun çayıdır eyni zamanda) və Suyeong çayları arasındakı dağlarla ayrılmış vadilərdə yerləşir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Busan at night

Hal-hazırki Busan şəhəri 2-4-cı əsrlərdə Jinhan Konfederasiyasının başçılığı altında qeydə alınıb. Şilla tərəfindən udulmuş və bölgə kimi təşkil edilmişdir. Bokcheon-dong'dan çıxarılan məzarlar, Busanın güclü şəxslər tərəfindən idarə olunduğunu və 4-cü əsrdə Busan bölgəsində də mövcud olduğunu göstərir. Bokcheon-douğunu yerləri günümüzdə Dongnae-gu və Yeonje-gu hissələrini təşkil edən geniş bir əraziyə baxan bir silsilənin üzərində tikilmişdir. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində Bokcheon-dongda 250-dən çox dəmir silah və külçə tapılmışdır.

XV əsrin əvvəllərindən etibarən Koreya hökuməti Busan'ı Yaponiya ilə ticarət limanı kimi təyin etdi və onların yerləşməsinə icazə verdi. Ulsan və Jinhae'deki digər Yaponların yerləşməsi daha sonra azaldılsada, 1592-ci ildə Yaponiyanın Koreyanı işğal etməsinə qədər Busanda yerləşmələri davam etdi. Müharibədən sonra, 1607-ci ildə Yaponiya ilə yeni diplomatik əlaqələr quruldu və Busanda yeni yapon qəsəbələri inşaa edildi. Yaponiyanların saldığı qəsəbələr, daha sonra Choryang'a köçürülməsinə baxmayaraq, 1876-cı ilə qədər mövcudluğunu davam etdirdi. 1876-cı ildə Busan Ganghwa Müqaviləsi'nin şərtlərinə əsasən Koreyanın ilk beynəlxalq limanı oldu.

Panorama of Busan from Busan Tower

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

View from Geumjeong Mountain.

Busan, Koreya Yarımadasının Cənub-Şərqi hissəsində və bütün şəhərin inkişafını müəyyən edən sahilin üzərində yerləşir. Şəhər Yaponiyanın ən böyük 6 şəhərlərinə yaxın məsafədə yerləşir. Busan-dan Tsushima adasına (Fukuoka şəhərinə) qədər olan məsafə təxminən 49,5 km (31 mil), Seul'a isə 314 km (195 mil) məsafədə yerləşir. Busan şimal və qərbdə aşağı hündürlüklü dağlarla, cənub və şərq isə dənizlərlə əhatə olunmuşdur. Nakdong çayı deltası şəhərin qərb tərəfində şəhərin ən yüksək dağ Geumjeongsanda yerləşir. Cənubi Koreyanın ən uzun çayı olan Nakdong çayı qərbdən axır və Koreya körfəzinə tökülür. Koreyadakı Yeongnam adlı Cənub-şərq bölgəsi, Gyeongsang Vilayətləri və Busan, Daegu və Ulsanın 3 böyük şəhərini əhatə edir və ümumi əhalisi 13 milyona yaxındır.

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Koreya yarımadasının güneydoğusu ucunda yerləşən Busan, rütubətli subtropik iqliminə malikdir olmaqla bərabərç çox yüksək və ya aşağı temperatur nadir hallarda təsadüf edilir. Qeydə alınan ən aşağı temperatur 13 Yanvar 1915-ci ildə (−14.0 °C), ən yüksək temperatur 14 Avqust 2016-cı ildə 37.3 ° C dərəcə ilə qeydə alınmışdır. May-iyul ayları okean təsirindən daxili ərazilərə nəzərən daha soyuqdur. Avqust və Sentyabr ayları ümumiyyətlə isti və rütubətli olmaqla yanaşı adətən yağışlıdır.

İnzibati ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

1957-ci ildə Busan altı gu (rayonlar) yaradılması ilə inzibati bölmə sistemi qəbul etdi: Busanjin-gu, Dong-gu, Dongnae-gu, Jung-gu, Seo-gu və Yeongdo-gu. Günümüzdə Busan on beş inzibati hissəyə bölünür.

Administrative divisions
İnzibati ərazi Korean Sahə (km²)
[1]
Əhali[2]
Buk District 북구; 北區 39.36 299,182
Busanjin District 부산진구; 釜山鎭區 29.70 376,321
Dong District 동구; 東區 9.73 89,202
Dongnae District 동래구; 東萊區 16.63 262,154
Gangseo District 강서구; 江西區 181.50 92,628
Geumjeong District 금정구; 金井區 65.27 249,444
Haeundae District 해운대구; 海雲臺區 51.47 409,037
Jung District 중구; 中區 2.83 45,377
Nam District 남구; 南區 26.81 283,741
Saha District 사하구; 沙下區 41.75 334,762
Sasang District 사상구; 沙上區 36.09 240,709
Seo District 서구; 西區 13.93 111,996
Suyeong District 수영구; 水營區 10.21 173,069
Yeongdo District 영도구; 影島區 14.15 129,515
Yeonje District 연제구; 蓮堤區 12.08 203,527
Gijang County 기장군; 機張郡) 218.32 148,073

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Hanjin Heavy Industries

Busan, dünyada beynəlxalq biznes və maliyyə mərkəzi kimi, həmçinin maşın, polad, gəmiqayırma və dəniz sənayesi, moda, turizm və ticarət sərgiləri ilə tanınır. Busan limanı dünya iqtisadiyyatında daşınma və göndərmə ilə dünyanın ən güclü beşinci limanıdır. 1978-ci ildən Busan, Jaseungdae, Shinsundae və Gamman daxil olmaqla üç konteyner limanı açılmışdır. Busan, dünyanın ən böyük limanlarından birinə sahibdir və ildə 13,2 milyon TEU göndərmə konteynerini idarə edə bilir. Limana dünyanın hər yerindən gəmilər yan alır və ətraf ərazinin regional maliyyə mərkəzidir.

Busan, Renault Samsung Motors, Hanjin Heavy Industries, Busan Bank, Air Busan, Hi Investment & Securities, Woori Aviva Life Insurance, Korea Technology Finance Corporation, Korea Asset Management Corporation, Korea Housing-Finance Corporation, Korea Securities Depository, Korea Housing Guarantee Company, Korea Southern Power Company, BNK Financial Group şirkətlərinə ev sahibliyi edir. Jagalchi Fish Market, Koreyanın ən böyük balıq bazarıdır.

Busan, 2011-ci ildən Beynəlxalq Konqres və Konvensiya Assosiasiyası (ICCA) tərəfindən Asiyanın ən böyük şəhərlərdəki şəhərləri arasında Sinqapur, Seul və Tokio sonra dördüncü ən yaxşı şəhərləri sırasındadır.

Alış-veriş və ticarət[redaktə | əsas redaktə]

Busanın iki böyük mərkəzi iş yeri Seomyeon və Gwangbok-dong / Nampo-dongdur. Dörd əhəmiyyətli alış-veriş bölgəsi var: Seomyeon, Gwangbok-dong, Jangjeon-dongda Busan Dae Hakap və Haeundae-gu da Centum City.

Seomyeon Busan'ın kəsişməsidir. Yerli metro stansiyası iki xəttlə xidmət edir və şəhərin ən işlək yerlərindən biridir. Seomyeon metro stansiyası çox sayda yeraltı dükanına ev sahibliyi edir və burada əsasən geyim və ayaqqabı məhsulları satılır. Bunlar yerli istehsalı olan məhsullar satan kiçik butik mağazalardır. Koreya və beynəlxalq bankların yerli nümayəndəlikləri Seomyeon ərazisində yerləşir. Yüksək ticarət və əyləncəli bölgə olaraq tanınır. Seomyeon ərazisində "Seomyeon Medical Street" Lotte Department Store və Buam metro stansiyasının ətrafında 1 km radius aralığını əhatə edir. Küçə kosmetik cərrahiyyə, dermatologiya, oftalmologiya və stomatologiya sahəsində ixtisaslaşan 160 kosmetik və digər tibbi klinikaya ev sahibliyi edir.[3][4] Seomyeon'a birbaşa bitişik olan bölgə Bujeon Market, ən böyük ənənəvi bazardır. Burada ofisləri olan digər şirkətlər Yeolmae Food daxil olmaqla bir çox şirkətin ofisləri vardır.

Gwangbok-dong, Nampo-dong və Jungang-dong əraziləri köhnə mərkəzi iş yerləridir. Bu rayonda olan bəzi restoranlarda nəsillərdən keçən ailə reseptlərindən istifadə olunur. Bu sahədə Jagalchi Market böyük bir dəniz məhsulları bazarıdır. Gukje Market bu ərazidə yerləşir. Jungang-dong bir çox beynəlxalq hüquq ofislərinin, köhnə İmmiqrasiya İdarəsinin və Yapon yollarına xidmət edən beynəlxalq bərə terminallarına ev sahibliyi edir[5][6].[7]

Böyük ticarət mərkəzləri[redaktə | əsas redaktə]

Store Locations of Branch(es) in Busan
Lotte Department Store Centum City, Seomyeon, Gwangbok, Dongnae
Shinsegae Department Store Centum City
Hyundai Department Store Beomil-dong

Premium outlets[redaktə | əsas redaktə]

Store Location
Lotte Premium Outlets Gimhae
Shinsegae Simon Premium Outlets Gijang
Lotte Mall DongBusan Gijang

Böyük endirimli mağazalar[redaktə | əsas redaktə]

Store
Home Plus
E Mart
Lotte Mart
Hanaro Club
Mega Mart
Costco

Təhsil müəssisələri[redaktə | əsas redaktə]

Lisansüstü Universitetlər[redaktə | əsas redaktə]

A panoramic view of PNU
Korea Maritime University

Other institutes of higher education[redaktə | əsas redaktə]

Foreign schools[redaktə | əsas redaktə]

Primary and secondary schools:

Colleges and universities:

  • Friedrich-Alexander University Busan Campus [5] (German University in Korea)

Mədəniyyət və Turizm məkanları[redaktə | əsas redaktə]

Nurimaru APEC House
Dadaepo Beach

Busan yalnız antik və suvenir dükanlarının yanı sıra, eyni zamanda unikal restoranlar, turistik yerlər və yerləşmələrlə də məşhurdur.

Parklar, çimərliklər və digər önəmli yerlər[redaktə | əsas redaktə]

Busan, bütün ölkədən gələn turistləri altı çimərliklə cəlb etdiyi üçün Koreyanın paytaxtı adlanır. Lüks otel və bir karnaval boardwalk line Haeundae da çimərlik. Gwangalli Plajı sahil boyunca kafe, bar və restoran və Grand Gwangan Körpüsü vardır. Digər çimərliklər şəhərin qərb tərəfində Dadaepo Beach və cənub-mərkəzi olan Songdo Beachdir.

Qərbi Geumjeongsanisə Busan sakinləri üçün məşhur bir həftə sonu yürüyüş yeridir. Şimalda, Pusan ​​Milli Universitetinin (Koreya Respublikasının ən tanınmış ali təhsil müəssisələrindən biri olan PNU kimi tanınan) məhəllələri tələbə teatrları, kafe, bar və restoranlara, həmçinin açıq mədəniyyət meydanına Həftə sonu gecələri çıxışları ilə tanınır. Yaxınlıqda isə Beomeosa, şəhərin əsas Koreya Buddist məbədi yerləşir.

Yongdusan Parkı 69 min kvadrat metr / 17 hektar (7 hektar) ərazini tutur və Busan Qülləsi, Yongdusan İncəsənət Qalereyası və Busan Akvariumuna ev sahibliyi edir. Parkda, təxminən, yetmiş müxtəlif növ ağac mövcuddur və il ərzində müxtəlif mədəni tədbirlərlə, sevimli bir turizm obyektidir.

Dongnae-gu zəngin və ənənəvi yaşayış sahəsi. Dongnae Oncheon, ən çox hamam, turistik otel, restoran, klub və ticarət sahələri ilə təbii bir spa sahəsidir. Bölgədə bir çox restoran ailə reseptlərindən istifadə edir. Chungnyeolsa, Dongnae qalasında Yaponiyaya qarşı 16-cı əsr döyüşündə öldürülən əsgərlər üçün bir Confucian ibadətgahı yerləşir.

Taejongdae Yeongdo adasında açıq dənizin qarşısında möhtəşəm uçurumları olan təbii parkdır.

Haeundae Beach-də yerləşən Busan Akvarium Cənubi Koreyanın ən böyük akvariumudur. Haedong Yonggung məbədi, Tanrıça Budası ilə əlaqədar üç müqəddəs yerdən biridir.


Məbədlər, dini və tarixi məkanlar[redaktə | əsas redaktə]

Beomeosa Temple
Haedong Yonggungsa Temple

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi 4 milyona yaxın olmaqla Cənubi Koreyanın ən böyük ikinci şəhəri.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər dəniz yeməkləri və çimərlikləri ilə məşhurdur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Area and Number of Administrative Units". Statistics Korea. http://stat.kosis.kr/statHtml_host/statHtml.do?orgId=202&tblId=DT_104&conn_path=I2&dbUser=NSI_IN_202&language=en. İstifadə tarixi: 2017-01-10.
  2. "Population, Households and Housing Units (By administrative divisions(eup, myeon, dong) (Total levels 3))". KOSIS. 2015. http://kosis.kr/eng/statisticsList/statisticsList_01List.jsp?vwcd=MT_ETITLE&parentId=A#SubCont. İstifadə tarixi: 2017-01-10.
  3. [1] Şablon:Webarchive
  4. "부산시, 제1회 서면메디컬스트리트 축제 개최 | 뉴스와이어". Newswire.co.kr. http://www.newswire.co.kr/newsRead.php?no=574927. İstifadə tarixi: 2013-03-12.
  5. [2] Şablon:Webarchive
  6. "부산시, 제1회 서면메디컬스트리트 축제 개최 | 뉴스와이어". Newswire.co.kr. http://www.newswire.co.kr/newsRead.php?no=574927. İstifadə tarixi: 2013-03-12.
  7. "World Tourism Summit and TPO Forum 2008". Worldtourismsummit.com. 2005-11-14. http://www.worldtourismsummit.com/Travel/KoreaTips/tabid/83/Default.aspx. İstifadə tarixi: 2011-09-15.
  8. "[Overseas Chinese Elementary School Busan Korea]." International School Information, Government of South Korea. Retrieved on March 30, 2016. Homepage Şablon:Webarchive
  9. United Nations Memorial Cemetery Homepage