Cənubi Sandviç adaları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Cənubi Sandviç adaları
ing. South Sandwich Islands
Islas Sandwich del Sur.png
58°25′00″ c. e. 26°23′00″ q. u.
Ölkə Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları
Akvatoriya
Adaların sayı 11
Ən böyük adası Monteqyo
Ümumi sahəsi 310 km²
Hündür nöqtəsi 1310 m
Əhalisi 0 nəfər (2015-ci il)
Cənubi Sandviç adaları xəritədə
Cənubi Sandviç adaları
Cənubi Sandviç adaları
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Cənubi Sandviç adaları (ing. South Sandwich Islands) — Subantarktika qurşağında, Atlantik okeanın cənubunda yerləşən arxipelaq. Cənubi Georgiya adasından 570 km cənub-şərqdə yerləşir. Arxipelaq 11 vulkan məşəlli kiçik ada, çoxlu sayda adacıqlar və qayalıqlardan ibarətdir. Arxipelaq rayonunu bəzən Cənub okeanına aid edirlər. Skotia dənizinin şərq sərhəddi hesab edilir.

İnzibati cəhətdən Britaniya dəniz ərazilərinin Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları ərazisinə daxil edilir. Folklend adaları və Cənubi Georgiya ilə birlikdə Argentina tərəfdən ərazi iddiası qaldırılmışdır. Argentina bölgəni öz ərazisi hesab edir.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaq 310 km² sahəyə malikdir. Çoxu vulkan məşəllidir. Monteqyo adası arxipelaqın ən böyük adasıdır. Adada arxipelaqın ən hündür nöqtəsi olan Belinda dağı (1372 m) yerləşir. Adalar dağlıqdır və il boyu buzlaqlarla örtülü olur (bir qismi). Arxipelaqın yazınlığından Cənubi Sandviç novu keçir. Arxipelaqın özü isə Cənubi Antil silsiləsinin bir hissəsidir.

Subntarktik qurşaqda yerləşir. Küləklər il boyu müşahidə edilir. Temperatur il boyu 0°-dən aşağı olur. Çiçəkli bitkilərə rast gəlinmir. Burada ancaq MamırŞibyələrə rast gəlinir. Daimi sakinləri quşlar (pinqvin) və suitilərdir.

Arxipelaqa daxil adaların siyahısı:

Cənubi Sandviç adaları
Ada (az.) Ada (en.) Sahə,
km²
Hündür nöqtə,
m
Koordinat
Traverse arxipelaqı (Traversay Islands)
1 Protektir Şol (Sualtı dağ) Protector Shoal -27 m (89 ft) 55°54′ c. e. 28°06′ q. u.
2 Zavadovski adası Zavodovski Island 25 km2[convert: unknown unit] Askinsiya dağı
550 m (1,800 ft)
56°18′ c. e. 27°34′ q. u.
3 Leskov adası Leskov Island 0.3 km2[convert: unknown unit] Radder-Poynt
190 m (620 ft)
56°40′ c. e. 28°08′ q. u.
4 Vısoki adası Visokoi Island 35 km2[convert: unknown unit] Hodson dağı
915 m (3,002 ft)
56°42′ c. e. 27°13′ q. u.
Keyndlmas adaları (Candlemas Islands)
5 Keyndlmas Candlemas Island
(Candelaria) (исп.)
14 km2[convert: unknown unit] Andromed dağı
550 m (1,800 ft)
57°05′ c. e. 26°39′ q. u.
6 Vindikeyşen Vindication Island
(Vindicación) (isp.)
5 km2[convert: unknown unit] Kuadrant
430 m (1,410 ft)
57°06′ c. e. 26°47′ q. u.
Mərkəzi adalar (Central islands)
7 Saunders adası Saunders Island 40 km2[convert: unknown unit] Maikl dağı
990 m (3,250 ft)
57°48′ c. e. 26°28′ q. u.
8 Monteqyo Montagu Island
(Jorge) (isp.)
110 km2[convert: unknown unit] Beinda dağı
1,370 m (4,490 ft)
58°25′ c. e. 26°23′ q. u.
9 Bristol adası Bristol Island
(Blanca) (isp.)
46 km2[convert: unknown unit] Darnli dağı
1,100 m (3,600 ft)
59°03′ c. e. 26°30′ q. u.
Cənubi Tule (Southern Thule)
10 Bellinshauzen adası Bellingshausen Island 1 km2[convert: unknown unit] Basilisk dağı
255 m (837 ft)
59°25′ c. e. 27°05′ q. u.
11 Kuk adası Cook Island 20 km2[convert: unknown unit] Harmer dağı
1,115 m (3,658 ft)
59°26′ c. e. 27°09′ q. u.
12 Tule Thule Island 14 km2[convert: unknown unit] Larsen dağı
710 m (2,330 ft)
59°27′ c. e. 27°18′ q. u.
13 Vysokaya Bank Vysokaya Bank 59°43′ c. e. 27°58′ q. u.
Bütün 310 km2[convert: unknown unit] Belinda
1,370 m (4,490 ft)

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaqın ilk dəfə kim tərəfindən kəşf olunması məlum deyildir. Arxipelaq haqqında ilk məlumatı Ceyms Kukun ekspedisiyası vermişdir. Onlar arxipelaqı Sandviç adlandırmışlar[1]. 1819-ci ildə adalar Mixail Petroviç LazarevFaddey Bellinshauzenin ekspedisiyası tərəfindən araşdırılır.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Daimi əhalisi yoxdur, yalnız yay ayları elmi məqsədlər üçün adada olurlar.

Maraqlı fakt[redaktə | əsas redaktə]

  • Tule adası geoloji cəhətdən Antarktidaya aid edilsədə bəzən Cənubi Amerikaya daxil edilir. Beləliklə ada öz bölgəsinin ən ucqar cənub nöqtəsini təşkil edir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]