Cahangir Abdullayev

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Cahangir Abdullayev
Cahangir Məmməd oğlu Abdullayev
Cahangir Abdullayev.jpg
Doğum tarixi: 1 may 1901(1901-05-01)
Doğum yeri: İrəvan
Vəfatı: 4 yanvar 1973 (71 yaşında)
Vəfat yeri: Bakı
Vətəndaşlıq: Flag of Russia.svg Rusiya İmperiyası
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Elm sahəsi: Tibb
Elmi dərəcəsi: tibb elmləri doktoru
Elmi vəzifəsi: Akademik
Tanınır: terapevt, kardioloq
Mükafatları: "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ)  — 1966

Cahangir Məmməd oğlu Abdullayev — Azərbaycan sovet terapevti, kardioloq, Azərbaycan SSR EA akademiki (1968), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1940)

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Cahangir Məmməd oğlu Abdullayev 1901-ci il may ayının 1-də Gəncə şəhə­rində anadan olmuşdur.

Gəncədə klassik gimnaziyada təhsil almış, 1925-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tibb fakültəsini bitirmişdir. 1926-1932-ci illərdə Leninqradda (Sankt-Peterburq) diplomdansonrakı təhsilini davam etdirmişdir. C.Abdullayev 1936-cı ildə elmlər doktorluğu dissertasiyası müdafiə etmiş, tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə və professor elmi adına layiq görülmüşdür. C.Abdullayev 1959-cu ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1968-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. C.Abdullayev Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Hospital terapiyası ka­fedrasının assistenti kimi (1932) əmək fəaliyyətinə başlamış, həmin kafedranın müdiri (1943-1973) vəzifəsində çalışmışdır. C.Abdullayevin rəhbərliyi ilə Elmi-Tədqiqat Kliniki Eksperimental Təbabət İnstitutunda kardioloji şöbə yaradılmışdır (1961). [1]

Elmi naliyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

C.M.Abdullayev kardiologiya sahəsi üzrə beynəlxalq aləmdə tanınmış gör­kəmli elm xadimlərindən olmuşdur. Onun elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətləri­ni diyar patologiyası, hematologiya, ateroskleroz xəstəliklərinin, ürək-damar sistemi patologiyasının etiologiyası, patogenezi, klinikası, profilaktika və müa­licəsi, eləcə də neft sənayesi işçilərində peşə xəstəlikləri probleminin, neft kar­bohidrogenlərinin ürək-damar sisteminə və qanın laxtalanmasına göstərdiyi təsirlərin öyrənilməsi,ürəyin işemik xəstəliyinin etiologiyası, patogenezi, klini­kası, diaqnostikası, müasir müalicə və profilaktika üsullarının araşdırılmasını təşkil etmişdir.

Alim həmçinin strofantinin damargenişləndirmə təsirini müəyyənləşdirmiş, miokard infarktı xəstəliyinin müalicəsində ondan geniş istifadə etmişdir.

İş naliyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

C.M.Abdullayev 150-dən artıq elmi işin, o cümlədən 10 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitinin müəllifi və həmmüəlifi olmuşdur.

Onun rəhbərliyi və məsləhətçiliyi altında böyük əksəriyyəti milli kadrlardan ibarət olan 13 nəfər elmlər doktoru, 47 nəfər elmlər namizədi hazırlanmışdır. Alim bir sıra xarici ölkələrdə keçirilən beynəlxalq qurultay, simpozium və kon­franslarda fəal iştirak etmiş, elmi məruzələri dinlənilərək yüksək qiymətləndir­miş, elmi əsərlərinə çox sayda istinadlar olunmuşdur. C.Abdullayevin rəhbərliyi altında respublikamızda ilk dəfə praktik həkimin iş praktikasında elektrokardioqraf tətbiq edilmişdir.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

C.Abdullayev Beynəlxalq Terapevtlər Assosiasiyasının (1960), Beynəlxalq Kardioloqlar Assosiasiyasının üzvü (1963), Azərbaycan Respublikası Kardio­loqlar Cəmiyyətinin sədri olmuşdur, (1966), Azərbaycan Respublikasının Elmi- Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun yaradılması ideyasını vermiş, bu ideyanın həyata keçirilməsinin planlarını hazırlamışdır. C.Abdullayev Əməkdar Elm xadimi fəxri adma layiq görülmüş (1940), "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazir­liyinin Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutuna onun adı verilmişdir. Azərbaycan Tibb Universitetində "Akademik C.Abdullayev” adına təsis edilən təqaüd təhsildə fərqlənən əlaçı tələbələrə təqdim olunmuşdur.

C.Abdullayev 4 yanvar 1973-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. I cild. Bakı, 1976
  • Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri haqqında məlumat kitabı. II kitab. Bakı, 2005

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://nkpi.az/index.php?page=addread&id=990