Cahangir Qəhrəmanov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Cahangir Qəhrəmanov
Cahangir Vahid oğlu Qəhrəmanov
Doğum tarixi 10 fevral 1927(1927-02-10)
Doğum yeri Qəbələ, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi 26 iyun 1995 (68 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Mükafatları "Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi" fəxri adı — 1982

Cahangir Vahid oğlu Qəhrəmanov (10 fevral 192726 iyun 1995) — Əlyazmalar İnstitutunun direktoru, görkəmli alim, professor, əməkdar elm xadimi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Cahangir Qəhrəmanov 10 fevral 1927-ci ildə Qəbələ bölgəsində doğulmuşdur.[1] 1945-ci ildə Bakı şəhəri 132 N-li orta məktəbi bitirmişdir. 1945-1950-ci illərdə ADU (indiki BDU)-nun Şərqşünaslıq fakültəsində təhsil almışdır. 1951-1955-ci illərdə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin aspirantı olmuşdur. 1955-ci ildə "Azərbaycan ədəbi dilində fəlsəfə terminləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1957-ci ildə xüsusi turist qrupunun tərkibində Finlandiyada səfərdə olmuşdur. 1955-1960-cı illərdə M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda baş müəllim, dosent, 1960-1967-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Respublika Əlyazmalar Fondunun baş elmi isçisi işləmişdir. 1962-1963-cü illərdə Daşkənd, Moskva və Bakıda mətnşünas və kataloqşünasların Ümumittifaq müşavirələrində məruzələrlə çıxış etmişdir. 1967-1972-ci illərdə Respublika Əlyazmalar Fondunun abidələrin tədqiqi və nəşri şöbəsinin müdiri olmuşdur. 1969-cu ildə "İmadəddin Nəsimi əsərlərinin tənqidi mətni və leksikası" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1970-ci ildə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə "Fədakar əməyə görə" yubiley medalı ilə təltif edilmişdir. 1971-1972-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Respublika Əlyazmalar Fondunun direktor müavini olmuşdur. 1972-ci ildə Moskvada Arxivşunasların VII Beynəlxalq konqresində məruzə oxumuşdur. İtaliyada, Vatikan Apostol Kitabxanasında elmi ezamiyyətdə olmuşdur. 1972-1995-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Respublika Əlyazmalar Fondunun (1986-cı ildən Əlyazmalar İnstitutu) direktoru olmuşdur. 1974-cü ildə Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən professor elmi adı verilmişdir. İmadəddin Nəsiminin əsərlərinin tənqidi mətnini hazırladığına gorə SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin bürünc medalını almışdır. 1975-1995-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq, Dilçilik, Ədəbiyyat institutlarında filologiya elmləri namizədi və doktoru alimlik dərəcələri verən ixtisaslaşdırılmış müdafiə şuralarının üzvü, Əlyazmalar İnstitutunda mətnşünaslıq ixtisası üzrə mudafiə şurasının sədri, ilahiyyat elmləri namizədi alimlık dərəcəsi verən müdafiə şurasının üzvü, SSRİ Elmlər Akademiyasının "Памятники письменности Востока" seriyasından nəşrlərinin, "Cоветская тюркология" jurnalı, "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti, "Архивы Aзербайджана" jurnalı və Azərbaycan Elmlər Akademiyası İctimai Elmlər uzrə Elmi İnformasiya Mərkəzinin referativ xarici ədəbiyyat məcmuəsi filologiya və incəsənət seriyasının redaksiya heyətlərinin üzvü, Azərbaycan Elmlər Akademiyası Əlyazmalar İnstitutu kataloqlarının, "Əlyazmalar xəzinəsində" elmi əsərlər toplusunun və "Keçmişimizdən gələn səslər" bülleteninin baş redaktoru olmuşdur. 1977-ci ildə Bakıda keçirilən "Sərq xalqlarının arxeoloji abidələrinin elmi təsviri prinsipləri" mövzusunda Umumittifaq elmi müşavirəsində məruzə etmişdir. 1978-ci ildə İsvecdə, Upsala Universitetində elmi ezamiyyətdə olmuşdur. Amerika Birləşmiş Ştatlarında elmi ezamiyyətdə olarkən Miçiqan ştatı Detroyt şəhərinin bələdiyyə idarəsinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir. 1979-cu ildə Nizami Komissiyasının katibi olmuşdur. 1980-cı ildə Gəncə şəhərində "Nizami gunləri"ndə iştirak etmişdir. 1981-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir. 1982-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə Azərbaycanın əməkdar elm xadimi adı verilmişdir. "Sərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir. 1983-cü ildə Bakıda keçirilən "Şərq xalqlarının arxeoloji abidələrinin elmi təsviri prinsipləri" mövzusunda II Ümumittifaq elmi müşavirəsində məruzə etmişdir. 1985-ci ildə Fransada, Parisdə YUNESKO-nun binasında keçirilən Azərbaycan əlyazmaları sərgisində iştirak etmişdir. 1987-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə "əmək veteranı" medalı ilə təltif olunmuşdur. 1987-1995-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Əlyazmalar İnstitutunun təşkil etdiyi beş müxtəlif elmi-nəzəri konfransın təşkilat qrupunun sədri və iştirakçısı, 1990-cı ildə Azərbaycan əlifbası komitəsinin üzvü olmuşdur. İranda Təbriz və Qum şəhərlərində Firdovsinin 1000 illiyi münasibəti ilə keçirilən konqreslərdə iştirak etmişdir. Türkiyədə Kayseri şəhərində Xoca Əhməd Yəsəvinin 900 illik yubiley tədbirlərində məruzə ilə çıxış etmişdir. 1991-ci ildə Moskvada və Sankt-Peterburqda Nizaminin 850 illiyinə həsr olunmuş tədbirlərdə iştirak etmişdir. 1993-cü ildə Türkiyənin Ərciyəz Universitetində Azərbaycan Demokratik Respublikasının 75 illiyi münasibəti ilə keçirilən millətlərarası simpoziumda iştirak etmişdir. 1994-cu ildə Turkiyənin "Vəqf" Elmi Araşdırmalar Mərkəzinin dəvəti ilə "İslam və təbabət" və "İslam mədəniyyəti abidələri" mövzularında iki konfransda məruzələrlə çıxış etmişdır.

Cahangir Qəhrəmanov 26 iyun 1995-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]