Camphorosma monspeliaca

Camphorosma monspeliaca
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Dəstə: Qərənfilçiçəklilər Fəsilə: Pəncərkimilər Yarımfəsilə: Kafirotukimilər Triba: Kafirotukimilər Cins: Kafirotu Növ: Camphorosma monspeliaca
Beynəlxalq elmi adı
Camphorosma monspeliaca L., 1753
Şəkil axtarışı ITIS   822826 NCBI   46096 EOL   2872914

Camphorosma monspeliaca (lat. Camphorosma monspeliaca) — bitkilər aləminin qərənfilçiçəklilər dəstəsinin pəncərkimilər fəsiləsinin kafirotu cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Aralıq dənizi ölkələri, Balkan yarımadasında, İran və Rusiyada yayılmışdır.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 10-40 sm olan çoxgövdəli, aşağı tərəfi odunlaşmış, çim əmələ gətirən yarımkolcuqdur. Uzunluğu 3–7 mm olan yarpaqları bizvari formadadır, üzəri uzun tüklərlə örtülmüşdür. Çiçəkləri sünbülvari çiçək qrupunda tək-tək yerləşir. Çiçəkyanlığının uzunluğu 2-2,5 mm, yumru-oval, tüklü, dişləri borucuqdan 2 dəfə qısadır. May ayında çiçəkləyir. Oktyabrda meyvə verir. Meyvələrdə ikidişli çiçəkyanlığı vardır. Toxumları hamar, yumru, qara-qonur, diametri təxminən 1 mm, vəziciklidir.

Ekologiyası

Günəşli, gilli çöllərdə, daşlı yamaclarda qrup şəklində bitir.

Azərbaycanda yayılması

Böyük Qafqazın qərbində, Kür-Araz ovalığında yayılmışdır.

İstifadəsi

Bitkinin tərkibində 0,2% efir yağı vardır. Bitki kamfora iyi verdiyi üçün xalq təbabətində oyadıcı, sidik və tərqovucu kimi istifadə edilir. Qış otlaqlarında mal-qara üçün yemdir. Tərkibində külün miqdarı azdır. Sulu məhlulu sinir xəstəliklərində, xroniki qripdə, soyuqdəymə xəstəliklərində istifadə edilir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Camphorata monspeliaca (L.) Crantz

Heterotipik sinonimləri

• Camphorata hirsuta Moench
• Camphorata perennis (Pall.) Kuntze
• Camphorata ruthenica (M.Bieb.) Kuntze
• Camphorosma hirsuta Stokes
• Camphorosma lessingii Litv.
• Camphorosma lessingii var. pulviniformis Mulk.
• Camphorosma monspeliaca subsp. lessingii (Litv.) Aellen
• Camphorosma monspeliaca var. pulviniformis (Mulk.) Akopian
• Camphorosma monspeliense L.
• Camphorosma nestensis Turrill
• Camphorosma perennis Pall.
• Camphorosma ruthenica M.Bieb.
• Camphorosma vigintimilleis Tineo