Beşdişicikli yemişan

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Crataegus pentagyna səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Yemişan&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Yemişan}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
(Yemişan]])[1]
???:
Beşdişicikli yemişan
Beşdişicikli yemişan
Crataegus pentagyna, Rosaceae 02.jpg
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Yemişan
Cins:Yemişan
Cins:Yemişan
Cins:Yemişan
Cins:Yemişan
Beynəlxalq elmi adı

Beşdişicikli yemişan, Beşyuvalı yemişan (lat. Crataegus pentagyna)[2] - yemişan cinsinə aid bitki növü.[3]


Sinonim[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Azarolus oliveriana (Dum.Cours.) M.Roem.
  • Azarolus platyphylla (Lindl.) M.Roem.
  • Crataegus atrofusca Steven
  • Crataegus colchica Grossh.
  • Crataegus elbursensis Rech.f.
  • Crataegus melanocarpa M.Bieb.
    • Crataegus melanocarpa var. atrofusca (Steven ex K.Koch) Boiss.
    • Crataegus melanocarpa subsp. elbursensis (Rech.f.) Riedl
    • Crataegus melanocarpa var. heterophylla Boiss.
  • Crataegus oliveriana (Dum.Cours.) Bosc
    • Crataegus oxyacantha var. melanocarpa (M.Bieb.) Loudon
    • Crataegus oxyacantha var. oliveriana (Dum.Cours.) Lindl.
    • Crataegus oxyacantha var. pentagyna (Waldst. & Kit. ex Willd.) Sanio
    • Crataegus pentagyna var. glabrata Trautv. ex Pojark.
    • Crataegus pentagyna var. oliveriana (Dum.Cours.) Rehder
    • Crataegus pentagyna subsp. pentagyna
  • Crataegus platyphylla Lindl.
  • Mespilus atrofusca Steven ex K.Koch
  • Mespilus melanocarpa (M.Bieb.) Poir.
  • Mespilus oliveriana Dum.Cours.
  • Mespilus pentagyna (Waldst. & Kit. ex Willd.) Wenz.
  • Mespilus pentagyna (Waldst. & Kit. ex Willd.) Spreng.
  • Phaenopyrum melanocarpum (M.Bieb.) M.Roem.
  • Phaenopyrum pentagynum (Waldst. & Kit. ex Willd.) M. Roem[4]

Botaniki təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hündürlüyü 5-6 (8) m olan ağac və ya hündür koldur. Budaqlarının qabığı boz rənglidir. Cavan budaqları xovlu tüklüdür, bəzən demək olar ki, çılpaqdır. Tikanları nazik, çoxsaylı, uzunluğu 5-10 mm-dir.

Yarpaq[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yarpaqları üst tərəfdən tünd-yaşıl rəngli, parıldayan, tüklüdür, alt tərəfdən daha açıqdır, qismən tüklüdür, bəzən, yumşaq keçə tüklüdür, nadir halda tamamilə çılpaqdır, qaidə hissəsi pazşəkilli kəsilmiş, görünüşünə görə yumurtaşəkillidir, 3-5 (7) bölümlüdür; bölümləri enli, küt və ya sivriləşmişdir, uc hissəyə yaxın sivri-dişlidir.

Çiçək[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çiçəkləri mürəkkəb çoxçiçəkli qalxan çiçək qrupunda toplanmışdır. Çiçək qrupunun budaqları, saplaq, çiçək yatağı qismən tüklüdür, bəzən keçə-tüklüdür. Tac ağ rəngdədir, diametri 13-17 mm-dir.

Meyvə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Meyvələri şarşəkilli, qara rəngli, göyümtül təbəqəlidir və qırmızımtıl lətlidir, uc hissədə quru, düzduran kasa yarpaqlıdır. Çəyirdəyi 3-5 ədəddir, demək olar ki, hamardır.

Çiçəkləməsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

May ayında baş verir

Meyvə verməsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Sentyabr-Oktyabr (Noyabr)

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Samur-Şabran oval., BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Alazan - Əyriçay, Kür-Araz oval., Kür düz., KQ şimal, KQ cənub, KQ mərkəzi, Lənk. dağ., Lənk. oval. Ovalıqdan orta dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti[redaktə | mənbəni redaktə et]

İşıqlı meşələrdə, meşə kənarında, kollu cəngəlliklərdə. Qrup halında və səpələnmiş halda rast gəlinir

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Cins:Yemişan
  2. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  3. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  4. Beşdişicikli yemişan:''The Plant List saytında takson barədə məlumat. (ing.)