Düşənbə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yaşayış məntəqəsi
Picto infobox map.png
Düşənbə
rus. Душанбе
Dushanbe Presidential Palace 01.jpg
Gerb
Gerb

38°34′23″N 68°47′11″E / 38.57306°N 68.78639°E / 38.57306; 68.78639Koordinatlar: 38°34′23″N 68°47′11″E / 38.57306°N 68.78639°E / 38.57306; 68.78639


Ölkə Flag of Tajikistan.svg Tacikistan
İcra başçısı Rustam Emomali
İlk məlumat1676
Sahəsi124.600.000 m²
Hündürlüyü706±1 metr
Saat qurşağıUTC+05:00
Əhalisi780.000 nəfər (2016)
Telefon kodu37
Poçt indeksi734000
Rəsmi saytdushanbe.tj
Xəritə
Düşənbə — yerləşdiyi ərazi Tacikistan
Düşənbə
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

DüşənbəTacikistanın paytaxtı, respublika əhəmiyyətli şəhər. Ölkənin ən böyük elmi-mədəni, siyasi, iqtisadi, sənaye və inzibati mərkəzi. Düşənbədə ölkənin ən yüksək hakimiyyət orqanları yerləşir. Respublika prezidentinin rezidensiyası və Prezident sarayı bu şəhərdə yerləşir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

" Düşənbə " adlı yaşayış məntəqəsi ilk dəfə olaraq XVII əsrin sonuna aid məxəzlərdə xatırlanır.[1]

Bu yaşayış məntəqəsi 1826-cı ildə " Düşənbə — Kurqan" adlanırdı.[1]

1924-cü ildə Düşənbə (keçmişdə " Düşənbə — Bazar " (tac. Дюшамбе-Бозор) ) kəndi , Sariosie və Şoxmansur kəndləri ilə birləşdirilərək Düşənbə qışlağı yaradıldı.[2]

1925-ci ildə Düşənbə qışlağının yerində Düşənbə şəhəri təşkil edildi.[2]

16 oktyabr 1929-cu ildə adı dəyişdirilərək Stalinabad adlandırılmış, Stalinin ölümündən sonra 1961-ci ildə şəhərin tarixi adı özünə qaytarılaraq Düşənbə adı bərpa edilmişdir.[2]

Ərazisi[redaktə | əsas redaktə]

1 yanvar 2012-ci ilə olan rəsmi məlumata əsasən şəhər 126.6 km² ərazini əhatə edir.[3]

İnzibati-ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

1 yanvar 2012-ci ilə olan məlumatlara əsasən şəhər inzibati cəhətdən 4 rayona bölünür:[3]

  • 1. Sina rayonu (tac. Ноҳияи Сино):
  • Ərazisi: 43.8 km²
  • Əhalisi: 285.4 min nəfər
  • 2. Firdovsi rayonu (tac. Ноҳияи Фирдавсӣ):
  • Ərazisi: 29.1 km²
  • Əhalisi: 183.3 min nəfər
  • 3. Şahmənsur rayonu (tac. Ноҳияи Шоҳмансур):
  • Ərazisi: 27.9 km²
  • Əhalisi: 147.3 min nəfər
  • 4. İsmayıl Samani rayonu (tac. Ноҳияи Исмоили Сомонӣ):
  • Ərazisi: 25.8 km²
  • Əhalisi: 131.6 min nəfər

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən əhalisi 747.6 min nəfər əhalisi var.[3]

Milli tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

2010-cu il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən şəhər əhalisinin 83.4 %-ini taciklər, 9.1 %-ini özbəklər, 5.1 %-ini ruslar, 2.4 %-ini isə digər millətlərin nümayəndələri təşkil edir.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Главная научная редакция Таджикской Национальной Энциклопедии, Душанбе 2004, " Энциклопедия города Душанбе " Исторический очерк, Древний, средневековый и новый периоды, стр. 25
  2. 2,0 2,1 2,2 Географическая энциклопедия: Душанбе
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Исполнительный орган местной государственной власти в городе Душанбе: Информация: Общая информация