Dəmiroduncaqlı evkalipt

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Dəmiroduncaqlı evkalipt
Eucalyptus sideroxylon flowers.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Sıra:Mərsinçiçəklilər
Fəsilə:Mərsinkimilər
Cins:Evkalipt
Növ: Dəmiroduncaqlı evkalipt
Elmi adı
Eucalyptus sideroxylon
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Dəmiroduncaqlı evkalipt (lat. Eucalyptus sideroxylon) — mərsinkimilər fəsiləsinin evkalipt cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Vətəni Aralıq dənizi sahilləridir. Təbii halda cənub-şərqi və qərbi Avstraliya, Cənubi Uels və Kvinqled ştatlarında, dəniz səviyyəsindən 200-600 m yüksəklikdə olan yamaclarda yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 18-45 m olan ağacdır. Oduncağı qırmızı, sıx, möhkəm, sərt və sudan ağırdır. Gövdəsinin qabığı sərt, qalın, dəyişkəndir, belə ki, cavan vaхtı gümüşü-boz rəngdə, sonradan tünd qırmızı və ya qara rəngdə olur. Yarpaqları qarşı-qarşıya, cüt, lentvari və ya neştərvari, uzunluğu 4-8 sm, eni 0,5-1,5 sm, açıq boz rənglidir. Yaşlı yarpaqları qalın, oraqvari, dartılmışdır. Keçid dövründə yarpaqları budağın üzərində ardıcıl yerləşən, saplaqlı, neştər formalı, açıq bozumtul rəngli, 6-11 sm uzunluqda, 1-2 sm enində olur. Qönçələri saplaqlı, uzunluğu 12-15 mm, eni 7-10 mm, qapaqcığı konusvari, qısa və köndələn saplarla birləşmişdir. Çiçək çətiri qınlı, çiçəkləri 3-7 ədəd, saplaqları 1-2 sm uzunluqda, qırmızı rənglidir. Meyvələri saplaqlı, formaca yumurtavari və ya dairəvi olub, diametri 8-9 mm, incə diski vardır, qapaqcıqları basılmış haldadır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Rütubət sevən bitkidir, quru subtropik iqlim şəraitində becərilir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Dendrologiya İnstitutunun təcrübə sahəsində introduksiya edilmişdir. Azərbaycanın bir çox bölgələrində mədəni səraitdə becərilir.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Abşeronun yaşıllaşdırılmasında istifadə üçün əlverişlidir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.