Dəri ağacı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dəri ağacı
Dəri ağacı
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Paxlakimilər
Cins: Küstümotu cinsi
Növ: Mimosa tenuiflora (Willd.) Poir
Elmi adı
Mimosa tenuiflora (Willd.) Poir

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Braziliyanın şimali-şərq hissəsində, şimalda, Meksikanın cənub hissəsində 1000 m hündürlükdə, quru düzənliklərdə, seyrək meşələrdə bitir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Gövdəsinin üzərində az iynələri olan dekorativ, kiçik ağacdır. İynələri bünövrəsində enli, uzunluğu 3 mm-dir. Yarpaqları nazik bölünmüş, lələkvari, uzunluğu 3-5 sm-dir. Çiçəkləri ağ rəngli, silindrik, möhkəm olmayan sünbülvari çiçək qruplarında yerləşmiş, ətirlidir. Meyvələrin uzunluğu 2,5-3,0 sm, 4-6 hissəyə bölünmüşdür. Təbiətdə meyvə və toxumları ana bitkidən 5-8 m radiusda küləklə ətrafa yayılır. Sulfat turşusundan istifadə yolu ilə toxumların straitifikasiyası və ya onların qabığının mexaniki zədələnməsi cücərməni çox artırır. Toxumları qumlu torpağa səpilə bilər.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Becərmək üçün şaxtaya davamlılığın IX və ya yuxarı zonası tövsiyə olunur. Mimosa tenuifloranı yağış mövsümündə budamaq məsləhət deyil, bu bitkinin məhvinə səbəb ola bilər.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Lənkərаn, Аstаrаda və Аbşerоndа becərilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bu kiçik ağacın köklərindən nigerin adlanan alkaloid, gövdəsinin qabığından isə psixoaktiv dərman hazırlanır. Hindlilər onu “cənub ağacı” adlandırırlar, ondan alınan maddə zədələnmiş dərinin epidermisini bərpa edir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov