Dərman köpəkdili

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Dərman köpəkdili
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Lamiid
Sıra: Sümürgənçiçəklilər
Fəsilə: Sümürgənkimilər
Cins: Köpəkdili
Növ: Dərman köpəkdili
Elmi adı
Cynoglossum officinale
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI   ???

Dərman köpəkdili (lat. Cynoglossum officinale)[1] - köpəkdili cinsinə aid bitki növü.[2]

Hündürlüyü 40-85 sm, gövdəsi sıx yarpaqla örtülmüş, düzduran, şırımlı, yuxarı hissədə süpürgəvari budaqlanmış, bozumtul tüklü, qara mil kökləri torpağın içərisinə vertikal yeriyən ikiillik ot bitkisidir.[3]

Yarpaq[redaktə | əsas redaktə]

Yarpaqları yumşaq və basıqtükcüklüdür, uzundur, neştərə oxşar, sivri ucludur, aşağı yarpaqları saplağa daralmışdır və saplaqla birgə uzunluğu 10-21,5 sm, eni 18-30 mm-dir. Ondan sonrakı yarpaqlar oturaqdır, uzunluğu 9-19 sm və eni 12-20 mm-dir; kökətrafı yarpaqları bitki çiçək açana qədər quruyur.[3]

Çiçək[redaktə | əsas redaktə]

Çiçək qrupu süpürgəvaridir və meyvə verəndə budaqları uzanmış halda olur. Çiçək saplağı yumşaq-boz tükcüklüdür və nazikdir, kasacıqla eynidir, meyvə verən zaman 10-13 sm-ə qədər uzanır və aşağıya doğru qövsşəkilli əyilir. Tac çirkli tünd-qırmızı və ya qırmızı-göy rənglidir, qıfa oxşardır.[3]

Meyvə[redaktə | əsas redaktə]

Fındıqcalar 5-7 mm uzunluqdadır, enliyumurtavari, arxa hissədən demək olar ki, yastı, kənarları az qalxmış və qalınlaşmışdır, üzərində seyrək tikanları vardır. Fındıqcanın yan və qarın tərəfi tikanlarla sıx örtülüdür.[3]

Çiçəkləməsi[3][redaktə | əsas redaktə]

May-İyun

Meyvə verməsi[redaktə | əsas redaktə]

İyul[3]

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Alazan-Əyriçay, Kür düz., KQ şimal, Nax.-dağ., Talış. Orta dağ qurşağına qədər.[3]

Yaşayış mühiti[redaktə | əsas redaktə]

Kolluqlarda, çayların çınqıllı yerlərində, alaqlı yerlərdə rast gəlinir.[3]

Təsərrüfat əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Tərkibində zəhərlialkaloid olan bitkidir. Bundan başqa tərkibində efir yağları da vardır və bal verən bitkidir.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016