Dağtərxunu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Dağtərxunu&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Dağtərxunu}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
Dağtərxunu
Tansy.jpg
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Dağtərxunu
Cins:Dağtərxunu
Cins:Dağtərxunu
Cins:Dağtərxunu
Beynəlxalq elmi adı

Dağtərxunu (lat. Tanacetum)[3]mürəkkəbçiçəklilər Fəsiləsinə aid bitki cinsi.[4]

Xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Lələkvarı yarpaqları növbəli, bəzən dilimlidir. Çiçəkləri səbət çiçək qrupunda yerləşir və ikicinsli çoxsaylı boruvarı çiçəklərdən ibarətdir. Toxumu beş tilli, meyvəsi toxumcadır. Şimal yarımkürəsinin qeyri-tropik ölkələrində 50-dən çox, Azərbaycanda isə 4 növü bitir. Yarpaq və çiçəklərində efir yağı, flavonoidlər, aşı maddəsi və alkaloidlər var. Tibdə bağırsaq qurdlarına qarşı işlədilir. Dağtərxunundan insektisid kimi istifadə olunan toz (ovuntu)alınır. Dağtərxunu qaramal üçün zəhərlidir. Bəzən Dağtərxunu cinsi birəotu (piretrum) və xrizantema (payızgülü) cinsləri ilə birləşdirilir.[5] 

Növləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycanın dərman bitkiləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Digər növləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dağtərxunu cinsinin növləri

Təbabətdə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Adi dağtərxunu çiçəklərindən qurd əleyhinə vasitə kimi askaridoz və enterobiozda, eləcə də ödqovucu kimi qaraciyərin, öd kisəsinin və öd yollarının xəstəliklərində istifadə olunur.

Əks göstəriş[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hamiləlik.

İstifadə qaydası[redaktə | mənbəni redaktə et]

10 q (1 x. q.) xammalın üzərinə 200 ml (1 stəkan) qaynar su tökülür, qaynayan su hamamında 15 dəq. dəmlənir, otaq temperaturunda soyudulur, süzülür. Gündə 3 dəfə, hər dəfə 1-2 xörək qaşığı daxilə qəbul edilir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Linney K. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium. 5 Stokholm: 1754. səh. 366. doi:10.5962/BHL.TITLE.746
  2. Linnæi C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753.C. 2. səh. 843.
  3. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  4. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  5. Dağtərxunu// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — VI cild. Bakı, 2009. — Səh.: 228.