Dnepr SES

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dnepr SES
ukr. Дніпровська ГЕС
Дніпрогес з висоти.jpg
Ümumi məlumatlar
Çay Dnepr
Sahibi "Ukrhidroenerqo"
Status Faəliyyət göstərir
Tikilmə tarixi 1927
Əsas xüsusiyyətləri
Təxmini basqı 36,3; 34,3 m
Elektrik enerjisi gücü 1.578,6 MVt
Avadanlıq xüsusiyyətləri
Turbin tipi radial-oxlu, fırlanan qanadlı, pərvanəli
Turbin sayı 3×F-193, 6×РО-123-ВМ, 6×ПЛ-40-В-700, 2×ПР-В-680, 1×РО СН
Elektrogenerator 3×АТ-1, 6×СВ 1160/180-72М, 6×СВ 1230/140-56М, 2×СВ 1230/140-56, 1×СН
Generatorun gücü 9×72, 5×120, 1×119, 2×104,5, 1×2,6 MVt
Əsas qurğular
Bənd tipi beton
Bəndin hündürlüyü 64 m
Bəndin uzunluğu 760,5 m
Şlüz tək filamentli bir kameralı və iki kameralı
Digər məlumatlar
Mükafatlar "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni
Yerləşməsi
47°52′08″ şm. e. 35°05′16″ ş. u.
Ölkə Ukrayna Ukrayna
Yer Zaporojye, Ukrayna Ukrayna
[[Fayl:|280px|Dnepr SES xəritədə]]
Dnepr SES
Dnepr SES
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dnepr SES (ukr. Дніпровська ГЕС), həmçinin DneproHES (rus. ДнепроГЭС), daha əvvəl — V.İ.Lenin adına Dnepr SESUkraynanın cənubundakı Zaporojye şəhərində Dnepr çayı üzərində qurulmuş su elektrik stansiyası. Bu, Dnepr su elektrik stansiyaları kaskadının beşinci mərhələsidir. Ukraynanın ən böyük su elektrik stansiyası olan Dnepr SES 1932-1956-cı illərdə SSRİ və Avropanın ən böyük su elektrik stansiyası olmuşdur.

Dnepr su elektrik stansiyasının tikintisi QOELRO planı ilə nəzərdə tutulmuşdu, stansiya bu plana uyğun olaraq tikilmiş ən böyük elektrik stansiyası oldu. Onun tikintisinə 1927-ci ildə başlanmış, ilk hidroaqreqatlar 1932-ci ildə istismara verilmiş, 1939-cu ildə isə Dnepr SES-in tikintisi başa çatdırılmışdır. Elektrik stansiyası SSRİ-də sənayeləşmənin ən məşhur simvollarından birinə çevrildi, eyni zamanda Zaporojyedə böyük sənaye müəssisələri kompleksi tikildi. Böyük miqdarda ucuz elektrik enerjisi istehsal etməklə yanaşı, Dnepr SES Dnepr relslərini su altında saxlamaqla Dneprdə fasiləsiz naviqasiyanın təmin edilməsi problemini həll etdi.

Böyük Vətən müharibəsi illərində Dnepr su elektrik stansiyası əvvəlcə sovet, sonra isə alman qoşunları tərəfindən partladıldı. 1944-cü ildə stansiyanın bərpasına başlanıldı, 1950-ci ildə sonuncu su elektrik aqreqatının işə salınması ilə bərpa işi başa çatdırıldı, eyni zamanda stansiyanın gücü artırıldı. 1969-1980-ci illərdə stansiya başqa bir su elektrik stansiyasının (Dnepr SES-2) və gəmi şlüzlərinin ikinci sırasının tikintisi ilə genişləndirildi və onun gücü iki dəfədən çox artdı. 1990-cı illərin ortalarından etibarən Dnepr SES modernləşdirilib, o cümlədən stansiyanın gücünün tədricən artırılması ilə su elektrik aqreqatlarının dəyişdirilməsi həyata keçirilib. Dnepr SES-in sahibi hazırda "Ukrhidroenerqo" dövlət şirkətidir.