Ekologiya mühəndisliyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ekologiya mühəndisliyinin məqsədi texnika ilə ətraf mühit ara­sında münasibətləri harmonizasiya etməkdir[1].

Ekologiya mühəndisliyi[redaktə | əsas redaktə]

Ekologiya mühəndis­liyinin predmetini müəssisə, sənaye kompleksi və ya bütöv regionun texnosferi təşkil edə bilər.

Ekoloji iqtisadiyyatın tələbi ilə yeni texnikanın layihələşdiril- məsi və yaradılmasının məqsədləri dəyişilir. Texniki obyekttlərə olan tələblərdən biri, onların «ekologiyalılığıdır. Bu anlayış texni­ki obyektlərin ətraf mühitlə (təbii və sosial) qarşılıqlı təsirini - (maddə, enerji, informasiya) səciyyələndirir.

Ekologiya mühəndisliyində ekoloji yanaşma texniki obyektlərin ətraf mühitlə əlaqəsini təsvir edən əsas vasitə kimi çıxış edir. Onun əsasında texniki sistemə və onunla qarşılıqlı əlaqədə olan ət­raf mühitin ayn-ayn komponentlərinə vahid münasibət mümkün­dür. Ekoloji yanaşma texniki sistemlərin hərtərəfli sosial-ekoloji qiymətləndirilməsində vacib əhəmiyyət kəsb edir.

İndiyə kimi texniki sistemin onun üzərinə qoyulmuş funksiyanı nə dərəcədə yaxşı yerinə yetirməsi faydalı iş əmsalı (FİƏ) ilə öl­çülürdü. Lakin FİƏ sistemin itirdiyi enerjini xarakterizə edir və texniki sistemin qiymətləndirilməsinin obyektiv kriterisi kimi ya­rarsızdır.

Texiniki məqsədə nail olmaqla mahiyyət etibarilə texniki sis­temlərin effektinin mövcud olan göstəriciləri qiymətləndirilmir. Bununla əlaqədar olaraq texniki yeni tətbiq edilənlərin (yeniliyin) kompleks qiymətləndirilməsinin metodları işlənib hazırlanır. Texi­niki yeni tətbiq edilən dedikdə elə metodlar başa düşülür ki, məhz bunun sayəsində hərtərəfli (texniki iqtisadi və sosial-ekoloji) ola­raq yeni texnikanı qiymətləndirmək mümkün olsun və onların se­çilməsini hərtərəfli həyata keçirsin. Belə qiymətləndirmə texniki inkişafa nəzarət etməyə və onu istiqamətləndirməyə imkan yaradır.

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. Məmmədov Q.Ş., Xəlilov M.Y. Ekologiya və ətraf mühit Bakı 2003