Fransua Delsart

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Fransua Delsart
François Alexandre Nicolas Chéri Delsarte
Delsarte.jpg
Ümumi məlumatları
Doğum tarixi 19 noyabr 1811(1811-11-19)
Vəfat tarixi 20 iyul 1871 (59 yaşında)
Vətəndaşlıq Flag of France.svg Fransa
Peşəsi Teatr pedaqoqu, musiqiçi, müğənni, aktyor, vokal sənəti nəzəriyyəçisi

Fransua Delsartfransız teatr pedaqoqu, musiqiçi, müğənni (tenor), aktyor və vokal sənəti nəzəriyyəçisi.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1826–30-cu illərdə Parisdə A.Koronodan, nəğmə dərsləri almış, daha sonra konservatoriyada A.Qarode və L.A.Ponşar – atanın tələbəsi olmuşdur. “Opera-Komik” teatrında çıxış etmişdir. Artistlik fəaliyyətindən çox tez uzaqlaşmış, Parisdə Şatel abbatlığının xormeysteri olmuşdur; kilsə nəzdində nəğmə kursları açmışdır. Paris konservatori yasında dərs demişdir. Aktyorlar Raşel, B.K.Koklen onun şagirdləri olmuşlar.[1]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

İsveçrə fizioqnomika nəzəriyyəçisi İ.K.Lafater, həmçinin F.A.Mesmer, J.Q.Debüro və başqalarının ona təsiri olmuşdur. Aktyor hazırlamaq üçün öz sistemini işləyib hazırlamışdır. Sistem Delsartın şagirdlərindən olan Amerika dramaturqu, aktyorrejissor S.Makkey (1869–70-ci illərdə Delsartın dərslərində iştirak etmişdir) tərəfindən qeydə alınmış və 19-cu əsrin sonlarında geniş yayılmışdır.[1]

Delsart səs texnikası ilə bərabər, aktyor sənətinin bütün komponentlərini də tədqiq etmişdir. Delsart aktyor oyununun kodifikasiyasına ilk təşəbbüs göstərənlərdən biridir. Onun formulə etdiyi “Hərəkətin 9 qanunu” (“hərəkət”, “ritm”, “reaksiya”, “ifadəlilik” və s.) müasir teatr pedaqogikasında da tətbiq olunur.[1]

Delsartın nəzəriyyəsi modern rəqsin təşəkkülündə başlıca rol oynamış, E. Jak-Dalkroz, T. Şoun, R. fon Laban və K. Yossun yaradıcılığında inkişaf etdirilmişdir. Vokal sənəti nəzəriyyəsinə dair əsərlərin, fortepiano ilə səs üçün metodik vəsaitlərin müəllifidir, Delsart həmçinin intonasiya təmizliyinə nəzarət edən cihaz işləyib hazırlamışdır.  [1]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Delsart// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — VI cild. Bakı, 2009. — Səh.: 454.