Furuhelm adası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Furuhelm adası
rus. Остров Фуругельма
Фуругельма остров, бухта Западная.jpg
42°28′00″ şm. e. 130°55′20″ ş. u.
Ölkə Rusiya Rusiya
Vilayət
Akvatoriya
Sahəsi 2,45 km²
Hündür nöqtəsi 120 m
Əhalisi 0 nəfər (2015-ci il)
{{{azərbaycan dilində adı}}} xəritədə
Furuhelm adası
Furuhelm adası
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Furuqelm adası — Yapon dənizində, Böyük Pyotr körfəzinin cənub-qərbində, Vladivostokdan 110 km cənub-qərbdə yerləşən ada. Rusiya Federasiyasının ən cənub adasıdır. İnzibati baxımdan Rusiya Ferederasiyası Xasan rayonu ərazüsinə daxildir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Furuhelm adası

Ada ilk dəfə 10 may 1854-cü ildə Pallada freqatında kəşf edilmişdir. Ada «Knyaz Menşikov» gəmisinin kapitanı İvan Vasileviç Furuhelmin şərəfinə adlandırılmışdır.

1922-ci ildə balıqçı kolxozlarının ortaya çıxması ilə adada bir neçə batıqçı təsərrfatı yaradılmışdır. Adada böyük məşhurluq Komandor mavi qütb tülküsünün yetişdirildiyi ferma qazandırmışdır. Belə düşünülürdü ki, adada bu canlıların yetişdirilməsi ilə bağlı bir çətinlik olmayacaqdır. Buna əsas isə quç koloniyalarının burada çox olması göstərilirdi. Ancaq yayın bitməsi ilə quşlar adanı tərk edirdilər tülkülər isə aclıq çəkməyə başlayarkən onları balıqla, su iti əti ilə bəsləməyə başladılar. Bu layihədən bir müddət sonra imtina edilir.

1938-ci ildə Xasan gölü və Tumannaya çayı ətrafında Yaponiya və SSRİ qüvvələri arasında mübahisəli ərazilər uğrunda baş vermiş toqquşmalardan sonra adada 1300 mm-lik batareya təşkil edilir.

1970-ci illərdə adada yeni hərbi qarnizon təşkil edilir. Bununla belə silahlar bu gündə yaxşı vəziyyətdə qalır.

Adada daimi əhali yoxdur. 24 mart 1978-ci ildən ada Uzaqşərq dəniz qoruğu ərazisinə daxildir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Furuhelm adası Vera adasına nisbətdə cənubda yerləşir. Bu səbəbdən nəyinki, Primorski dityarının həm də bütün Rusiyanın ən cənub adasıdır[1][2]. Şimali Koreya ilə sərhədə yaxın yerləşir. Onun uzunluğ 2,5 km, eni isə 1,5 km təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 120 metrdir. Adanın sahilləri sıldırımlı və hündürdür.

Təbiəti[redaktə | əsas redaktə]

Фуругельма остров, бухта Западная.jpg

Ada özünün quş koloniyaları ilə məşhurdur. Burada olan Qaraquyruq qağayıların sayı 50 000 başa çatır. Bundan əlavə Fırtınaquşular, Sahilqartalı, Sahilqağayıları, Çəhrayı qağayı, yapon durnası, Daur durnası, Qara kərkəs, Berqut, Şahin və yapon qarabattağı kimi quşlar yayılmışdır. Məməlilərdən Tarla siçanı, sürünənlərdən yapon su ilanı və Naxışlı dırmanantəlxəyə rastlamaq mümkündür. Adadan bir qədər aralıda MixelsonDaşları üzərində Ləkəli suitilərə aid yataq vardır.

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Ən soyuq ay yanvardır. Bu ayda orta aylıq temperatur −11 °C təşkil edir. Ən isti ay isə avqustdur ki, bu aydada orta temperatur +21 °C təşkil edir.

Avqustda ətraf sularında temperatur 23-25 °C qədər arta bilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Nənbə[redaktə | əsas redaktə]