Göyçə-Zəngi kaskadı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Göyçə-Zəngi kaskadı
Zəngi çayı üzərində SES
Zəngi çayı üzərində SES
Recycle001.svg
Blue Drop.svg Su elektrik stansiyası
40°30′28″N 44°45′38″E / 40.50778°N 44.76056°E / 40.50778; 44.76056Koordinatlar: 40°30′28″N 44°45′38″E / 40.50778°N 44.76056°E / 40.50778; 44.76056
Ölkə Flag of Armenia.svg Ermənistan
RegionKotayk mərzi
ŞəhərAşağı Axta
ÇayıZəngi çayı
Tikilmə tarixi1923
İstismar tarixi1926
NövüBəndüstü
Turbin tipiHidroaqreqat
Bənd tipiBeton
Göyçə-Zəngi kaskadı (Ermənistan)
Göyçə-Zəngi kaskadı
Commons-logo.svg Göyçə-Zəngi kaskadı Commonsda

Göycə-Zəngi kaskadıErmənistan (Qərbi Azərbaycan) ərazisindən axan Zəngi çayı üzərində yerləşən kaskad SES. Kaskad 8 SES ibarətdir. Bunlardan altısı Razdan çayı üzərində, ikisi isə Artaşat irriqasiya kanalı üzərində yerləşir.

İstifadə tarixi və istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Göyçə-Razdan kaskadının xarakteristikası[1]
Adı ГЭС Güçü, МВт Günlük hasilatı kVt.s layihədə/müasir SES tipi Hidroaqreqatların sayı Tikintisinə başlama ili İlk turbinin istifadəyə verilməsi Tikilmə ili
Göyçə

40°33′17″N 44°57′55.5″E / 40.55472°N 44.965417°E / 40.55472; 44.965417

34,2 130/15 60,3/42,5 3 1940 1949
Razdan SES

40°30′29.2″N 44°45′39.4″E / 40.508111°N 44.760944°E / 40.508111; 44.760944

81,6 375/40 136,5 2 1959
Argel SES

40°22′44.1″N 44°36′28.5″E / 40.378917°N 44.607917°E / 40.378917; 44.607917

224 870/200 285 4 1953
Arznin

40°17′48.5″N 44°35′18.9″E / 40.296806°N 44.588583°E / 40.296806; 44.588583

70,6 300/80 118 3 1956
Kanaker SES

40°13′14″N 44°31′6″E / 40.22056°N 44.51833°E / 40.22056; 44.51833

100 (102)[1] 425/110 169 6 1936
İrəvan SES-I]]

40°11′22.2″N 44°29′55.5″E / 40.189500°N 44.498750°E / 40.189500; 44.498750

44 210/50 90,8 2 1957 1962 1962
İrəvan SES-III40°9′51.1″N 44°30′3.3″E / 40.164194°N 44.500917°E / 40.164194; 44.500917 5,0 10/5[1] 37[1] 1 ? 1955 1955

Göyçə SES[redaktə | əsas redaktə]

Bəzi mənbələrdə Göl SES adlanır. Kaskadın ən əhəmiyyətli SES-dır. Stansiya 34,2 МVt güçə hesablansada, faktiki isə 24 МVt güçə malikdir. Tikintisinə 1940 ildə başlansada, yalnız tikinti İkinci Dünya müharibəsindən sonra başa çatdırılmışdır. Yeraltı qurğulara sahibdir.

Razdan SES[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəllər Atarbekyan SES adlanırdı. Ardıcıllığına görə ikincidir. Güçü 81,6 МVt-dır. İstifadəyə 1959-cu ildə istifadəyə verilmişdir.

Argel SES[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəllər Gümüş SES adlanırdı. Kaskadda ardıcıllığına görə üçüncüdür. Güçü 224 МVt-dır. Kaskadın və Ermənistanın ən böyük güçə malikdir. İlk aqreqat 1953 ildə istifadəyə verilmişdir. 1995-ci ildə burada qəza baş vermişdir.

Arznin SES[redaktə | əsas redaktə]

Kaskadda yerləşən və Arznin adlanan SES. Ardığıcıllığına görə dördüncüdür. SES-nın güçü 70,6 МVt-dır. SES ilk dəfə 1956-ci ildə işə buraxılmışdır. Su anbarı yeraltı tikililərə sahibdir

Kanaker SES[redaktə | əsas redaktə]

SES İosif Andeeviç Ter-Astvasatryanın adını daşıyır. Ardıcıllığına görə beşinvidir. Ermənistan ərazisində istifadəyə verilən ən qədim SES-dır. SES 1936-cı ildə istifadəyə verilmişdir. Maksimal güçü 100 МVt təşkil edir. İrəvan şəhəri yaxınlığında yerləşir. Ermənistan üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Şəhərin su təhcizatında mühüm rol oynayır.

İrəvan SES-I[redaktə | əsas redaktə]

Tikilmə anına qədər İrəvan SES № 3 və ya İrəvan SES adlanırdı. 1926-cı ildə istifadəyə verilmişdir. İrəvan şəhərinin mərkəzində yerləşirdi. Strateji əhəmiyyəti əsasən onun şəhər mərkəzini enerji ilə təmin etməsi ilə əlaqədardıe. Hazırda SES-nın təmiri planlaşdırılır. Bundan sonra güçü 1,5—1,8 МVt artmalıdır.

İrəvan SES-II[redaktə | əsas redaktə]

Kaskad üzərində yerləşən SES-sı. 1932-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Artaşat irriqasiya kanalı üzərindı yerləşir. Üzərində bir hidroaqreqat yerləşir. Güçü 2,4 MVt-dır.

İrəvam SES-III[redaktə | əsas redaktə]

İrəvan SES-3

Artaşat irriqasiya kanalı üzərində yerləşir. Güçü 5 MVt-dır. 1955-ci ildə istifadəyə verilmişdir.

İrəvan SES ilk dəfə 1923-cü ildə tikilməyə başlamışdır. İlk dəfə isə 1926-cı ildə istifadəyə verilir. İkincisi isə 1929[2]-cu ildə ildə verilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Официальный сайт ОАО «Международная энергетическая корпорация»". Arxivləşdirilib: [1] saytından 2012-07-05 tarixində. http://www.webcitation.org/68uuWRLvw. İstifadə tarixi: 21.11.2010. (rus.)
  2. Papikyan Stepan Rafikoviç. "ERMƏNİSTAN ENERGETİKASI. Dünən, Bugün və Sabah". Arxivləşdirilib: [2] saytından 2012-04-09 tarixində. http://www.webcitation.org/66me5pqre. İstifadə tarixi: 21.11.2010.