Germanium oksid (IV)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vikipediya Bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediya kömək edə bilərsiniz.
Əgər mümkündürsə, daha dəqiq bir şablondan istifadə edin.
Bu məqalə sonuncu dəfə Toqoo tərəfindən redaktə olundu. 3 ay əvvəl. (Yenilə)

Germanium - oksidi (IV) Germanium oksidi (IV) (germanium dioksid) germanium və oksigenin binar qeyri - üzvi kimyəvi birləşməsi olub amfoter oksiddir. Kimyəvi formulu GeO2 . Germanium – dioksidin forması silisium dioksidə çox oxşardır. İki kristallik və üçüncü amor modifikasiya halında mövcuddur :

  1. Heksoqonal β- GeO2 , α- kvars ilə eyni quruluşa malikdir.
  2. Tetraqonal α- GeO2 ( mineral forma argutit) SnO2 tipli struktura malikdir. Yüksək təzyiq altında CaCl2 tipli rombik formaya keçir.
  3. Amorf GeO2 şüşəvari kvarsa bənzəyir, suda həll olandır.

Tetraqonal germanium dioksid 1033°C -də heksoqonal formaya keçir. ∆Hα→ β=21,6kC/mol

Alınması[redaktə | əsas redaktə]

Germanium dioksidi GeCl4 hidrolizə uğradıb, alınan çöküntünün 900°C-də qurutmaqla alınır.Bu zaman adətən amorf və heksoqonal GeO2 qarışığı alınır. GeCl4+ H2O → m GeO2• n H2O + 4HCl↑ □(→┴(900°C) ) GeO2+ H2O↑ 700°C-dən yuxarı temperaturda germaniumu oksidləşdirməklə Ge + O2 □(→┴(˃700°C) ) GeO2 Germanium sulfidin (IV) qaynayan suda hidrolizi ilə alınır. GeS2 + 2H2O □(→┴(100°C) ) GeO2↓+ 2H2S↑ Germaniumun durulaşdırılmış nitrat turşusunda həll etməklə. Ge + 4HNO3 → GeO2↓+ 4NO2↑+ 2H2O Germanium sulfidin (II) qatı isti nitrat turşusu ilə oksidləşdirməklə GeS+ 10HNO3 → GeO2↓+ H2SO4+ 10NO2↑ + 4H2O Germanium hidridin hidrolizi və ya oksidləşməsi ilə GeH4 + 2H2O □(→┴T ) GeO2↓ +4H2↑ GeH4 +2O2 □(→┴(200°C) ) GeO2 + 2H2O

Kimyəvi xüsusiyyət[redaktə | əsas redaktə]

α- GeO2 və amorf GeO2 kimyəvi cəhətdən daha passivdir, buna görə də kimyəvi xassələri β- GeO2 üçün təsvir edilir. Germanium dioksidi 1000°C- də qızdırdıqda germanium oksid GeO alınır.

             2 GeO2 ⇆ 2GeO + O2 

Hidrogen və karbonun təsiri ilə qızıdırmaqla germaniuma qədər reduksiya olunur.

             GeO2 + 2 H2□(→┴(600°C) ) Ge + 2H2O
             GeO2 + C □(→┴(500-600°C) ) Ge + CO2

Germanium dioksid suda həll olaraq zəif metagermanium turşusu əmələ gətirir.

              GeO2 + H2O → H2GeO3
                      H2GeO3 + H2O ⇆ HGeO3- + H3O+ ; pK= 8,73
              HGeO3+ + H2O ⇆ GeO32+ + H3O+ ; pK= 12,72

Qələvilərdə həll olur. Durulaşdırılmış qələvi ilə metagermanium duzları , qatılaşdırılmışla orta germanium duzları əmələ gətirir.

             GeO2 + 2Na OH □(→┴(˂20%) ) Na2GeO3 +2H2O
             GeO2 + 2Na OH + 2H2O □(→┴(˃20%) ) Na2[ Ge(OH)6 ]

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Təmiz germanium və onun birləşmələrinin istehsalında aralıq məhsuldur. Gümüş dioksid, geniş açılı linzalar və optik mikroskopların linzaları üçün optik material kimi istifadə etməyə imkan verən 1,7 refraktiv göstəriciyə malikdir.Spektrin infraqırmızı diapazonunda şəffafdır. Silisium dioksid və germanium doksid qarışığı optik lif materialı kimi istifadə olunur. Komponentin nisbətinin dəyişməsi işığın sınmasını dəqiq idarə etməyə imkan verir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. Thiele, Ulrich K. (2001). “The Current Status of Catalysis and Catalyst Development for the Industrial Process of Poly(ethylene terephthalate) Polycondensation”. International Journal of Polymeric Materials. 50 (3): 387—394.
  2. Tao, S. H.; Bolger, P. M. (June 1997). “Hazard Assessment of Germanium Supplements”. Regulatory Toxicology and Pharmacology. 25 (3): 211—219.
  3. Robert D. Brown, Jr. GERMANIUM. U.S. Geological Survey (2000)