Gizeldon SES

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Gizeldonsu elektrik stansiyası Şimali Osetiyanın Priqorodnı bölgəsindəki Gizeldon çayındakı Koban kəndi yaxınlığındakı su elektrik stansiyasıdır. GOELRO (rus.Rusiyanın ГОЭЛРО Elektrikləşdirmə üzrə Dövlət Komissiyası)planına uyğun tikilib. Gizeldon SES Şimali Qafqazdakı ən köhnə işləyən su elektrik stansiyası və Rusiyadakı ən köhnə su elektrik stansiyalarından biridir.[1] İstismara verildiyi dövrdə Gizeldon SES Avropanın ən yüksək təzyiqli su elektrik stansiyası idi və hazırda Rusiya Su Elektrik Stansiyaları arasında ən böyük başlıqdan istifadə edir və buxar hidravlikdən istifadə edən ən güclü Rusiya Su Elektrik Stansiyasıdır. Su elektrik stansiyasının avadanlıqlarının əksəriyyəti işə düşməsindən bəri - 80 ildən çoxdur, hazırda fəaliyyətini davam etdirir. Gizeldon SES sahibi PJSC RusHidrodur .[2] [3]

Təbii şərait[redaktə | əsas redaktə]

SES qurğuları Koban kəndindən 1.8 km cənubda, Darqav dərəsində (Gizeldon ya da Koban deyilir) Gizeldon çayı üzərində yerləşir. Gizeldon çayının (Terekin bir qolu) uzunluğu 81 km-dir, çay buzlu qarla qidalanır, yazın sonunda və yazın əvvəllərində sel hadisələri olur. Su elektrik stansiyasının yerində orta illik axın sürəti 3,2 m³ / s, müşahidə olunan ən yüksək axın sürəti 45,1 m³ / s, orta illik axın sürəti 0.106 km³-dir . Ən böyük qolu Genaldon, su elektrik stansiyasının yerləşdiyi yerin altından axır. Su elektrik stansiyası dərənin yuxarı hissəsində, Darqav çuxuruna keçid yerində yerləşir.[4] Çayın qısa bir hissədə əhəmiyyətli dərəcədə azalması (300 m-dən çox) var ki, bu da qısa bir törəmə tuneli olan yüksək təzyiqli su elektrik stansiyası yaratmağa imkan verir. Kanyon tipli dərə kiçik bir genişlik və meşəli yamacların əhəmiyyətli dikliyi ilə xarakterizə olunur (45 ° və daha çox). Su elektrik stansiyası dərənin yuxarı hissəsində, Darqav çökəkliyinə keçid yerində yerləşir. Su Elektrik Stansiyasının su bəndi Kaxtı-Sar sürüşmə mənşəli qədim çuxurda yerləşir. Anbar tikilməyincə, Purt şəlaləsini təşkil edən Gizeldon bağlandı, maneədən əvvəl kiçik bir göl var idi.[5]

Struktur təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Gizeldon Su Elektrik Stansiyası yüksək təzyiqli hasardan ibarət su elektrik stansiyasıdır. Hidravlik qurğulardakı təzyiqin çoxu törəmə yolu ilə yaranır və yalnız kiçik bir hissəsi (təxminən 10 metr)su bəndləri tərəfindən yaradılır. Struktur olaraq stansiya qurğuları üç hissəyə bölünür: baş bölmə, törəmə və stansiya bölməsi.[6]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]