Hanami

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Himeci qəsrindəki Hanami.

Hanami (花見?, hərfi "hana" - gül və "mi" - baxmaq) - yaponların gül ləçəylərinə seyr etmə ənənəsi, xüsusən albalı ləçəylərinə ( sakura?).. 1000 ildən çox tarixi olan ənənə indidə çox populyardır. Ləçəylər yalnız yazda iki həftəlik, martdan aprelə kimi olur.[1] Qısa bir zamandan sonra ləçəylər yerə düşür və bu da, öz sirasında, daha bir gözəl mənzərə yaradır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Utaqava Kunişida, Hanami, taxta parçasında ksiloqrafiya, (1852)

Ənənə Nara dövründə Çinin Tan sülaləsinin Yaponiyaya təsiri zamanı yaranıb və Heian dövründə məşhurlaşıb.[2] Heian dövründə sakura daha çox diqqət çəkməyə başladı. Sakura ağacı müqəddəs sayılırdı və bu günə kimi Yaponiyanın mədəni rəmzi sayılır.[3] İnsanlar ağaclarda Tanrıların yaşadığına inanırdılar və hanami bayramını ilin başlanğıcını və düyünün əkin vaxtını müəyyən edirdi.

İlk dəfə Hanamı anlayışı Gencinin hekayəsi əsərində istifadə olundu. Ondan sonra tanka və hayku poeziyasında "gül" "sakura" demək idi və "hanami" və "gül bayramı" anlayışları yalnız sakura güllərini seyr etmək" mənasını daşıyırdı.[4]

Müasir dövrdə[redaktə | əsas redaktə]

Gül açmağın 2006-cı ilə olan proqnoz təqvimi. Rəqəmlər tarixdir (3.22 martın 22-dir). "Ləçək dalğası" cənubdan şimala hərəkət edir.

Yaponlar Hanami ənənəsini qoruyub ağaclar olan yerlərdə böyük insan sayı ilə yığışmaqa davam edirlər. Minlərlə insanlar parklarda gül açan ağacların altında bəzən gecəyə kimi otururdular. Yaponiyanın yarısından çox şəhərlərində sakura məktəb başlamaqdan və məzuniyyətdən sonra işə başlanğıcdan əvvəl gül açır və açılış mərasimləri çox vaxt hanami ilə qeyd olunur. Bəzən insanlar bir neçə saat və hətta bir neçə gün əvvəl parka gəlib dostları, ailəsi və həmkarları ilə birgə bayram keçirmək üçün ən yaxşı yerləri tuturlar. Tokio kimi şəhərlərdə də gecəyə kimi sakuranın altında hanamini qeyd edirlər.[5] Ueno Parkı kimi yerlərdə yozakura bunun üçün xüsusi olaraq müvəqqəti kağız fənərlər asılır.

Hanami yeyib-içmək, oynamaq və musiqiyə qulaq asmaq ilə qeyd olunur. Danqobento kimi xörəylər hazırlanır, həmçinin sake içmək normal sayılır. "Klyotek güllərdən artıqdır" atalar sözü yeyib-içməyi gülləri seyr etməkdən üstün tutan insanları istehza etmək üçün deyilir.[6]

Başqa ölkələrdə[redaktə | əsas redaktə]

Tokionun Ueno parkında hanami qeyd etməsi.

Son vaxtlar Hanami festivalı xarici ölkələrdə də məşhurlaşdı, xususən ilk dəfə yaranan Çin, KoreyaFilippinlərdə.[7]

ABŞ-da da Hanami məşhurlaşdı. 1912-ci ildə Yaponiya ölkələr arasında dostluğun rəmzi kimi ABŞ-a 3,000 sakura ağacı baöışlamışdı. Ağaclar Vaşinqtonda əkildi, 1956-cə ildə isə daha 3,800 ağac əkildi. Sakura ağacları turizm atraksionu olub hər il keçirilən National Cherry Blossom Festivalında gül açan zaman insanları cəlb edirlər.[8]

Corciyanın Makon şəhərində 300,000 sakura ağacı olduğundan bura dünyanın Albalı ağacı gülünün paytaxtı sayılır və burada hər yaz festival keçirilir.[9]

Bruklində Bruklin Botanik Bağında 1981-ci ildən Annual Sakura Matsuri Cherry Blossom Festivalı[10], Filadelfiyada[11] və ABŞ-ın başqa yerlərində də oxşar mərasimlər keçirilir.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. ""A beginner's guide to Hanami" → How long do they bloom?". Japan-guide.com. http://www.japan-guide.com/e/e2011_when.html. İstifadə tarixi: June 20,, 2012.; excerpt, "Full bloom (満開 mankai?) is usually reached within about one week after the opening of the first blossoms (開花 kaika?)."
  2. Varley, H. Paul. (2000). Japanese Culture, 4th, University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2152-4, 73–74.
  3. Akasegawa, Gempei (2000). Sennin no sakura, zokujin no sakura: Nippon kaibo kiko (Japanese). JTB Nihon Kotsu Kosha Shuppan Jigyokyoku. ISBN 978-4-533-01983-8. Cited at Cyber Sakura Watching, Osaka Seikei University, Kyoto, Japan.
  4. Tetsuya, Ito. "Genji Monogatari" (Japanese). The Japanese Literature Project online. http://www.nijl.ac.jp/~t.ito/index.html. İstifadə tarixi: August 15, 2007.
  5. Gecə hanamisi yozakura adlanır (夜桜, hərfi "gecə sakurası").
  6. About.com, "Proverbial flower" → Hana yori dango 花より団子; retrieved 2012-6-20.
  7. "Spring flower festival events". Seoul Metropolitan Government. http://english.seoul.go.kr/today/news/event/1243608_3328.html. İstifadə tarixi: August 18, 2007.
  8. "National Cherry Blossom Festival". Official Site. http://www.nationalcherryblossomfestival.org/. İstifadə tarixi: August 16, 2007.
  9. "International Cherry Blossom Festival Online". Official Site. http://www.cbfmacon.com/index.php?saturday,_march_24th. İstifadə tarixi: August 16, 2007.
  10. "Brooklyn Botanic Garden Celebrates Hanami". Brooklyn Botanic Garden, Brooklyn, New York. http://www.bbg.org/abo/pressroom/special/2007/2007hanami.html. İstifadə tarixi: August 17, 2007.
  11. "Subaru Cherry Blossom Festival of Greater Philadelphia". Japan America Society of Greater Philadelphia, Philadelphia, Pennsylvania. http://jasgp.org/sakura/. İstifadə tarixi: August 17, 2007.

Başqa saytlar[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Hanami ilə əlaqəli mediafayllar var.