III Eduard

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
III Eduard
Edward III
III Eduard
Bayraq
İngiltərə kralı, Fransa kralı (özünü elan edib), Planteget sülaləsi
25 yanvar 1327 — 21 iyun 1377
Sələfi: II Eduard
Xələfi: II Riçard
 
Təvəllüdü: 13 noyabr 1312(1312-11-13)
Vəfatı: 21 iyun 1377 (64 yaşında)
Atası: II Eduard
Anası: Fransalı İzabella
Həyat yoldaşı: Filippa Hennehau
Uşaqları: oğulları: Qara şahzadə Eduard, Uilyam Hartfild, Layonel, Con Qont, Edmund Lenqli, Uilyam Vindzor, Tomas Vudstok
qızları: İzabella de Kusi, İngiltərəli Janna, Mariya Platengenet, Marqaret Platengenet

III Eduard (13.11.1312-21.06.1377) — İngiltərə kralı (25.01.1327-21.06.1377).

Həyatı[redaktə]

Eduard Vindzor qəsrində doğulduğundan Eduard Vindzor adını almışdır. Atası Plantegenet sülaləsindən olan İngiltərə kralı II Eduard, anası isə Kapetinq sülaləsindən olan Fransa kralı IV Filippin qızı İzabella idi.

1327-ci ildə II Eduard ona qarşı üsyan edən baronların təzyiqilə taxt-tacdan əl çəkməyə məcbur olduğundan, III Eduard formal olaraq, İngiltərə kralı elan edilir. Lakin real hakimiyyət regent statusuna malik anası İzabella ilə onun məşuqu Riçard Mortimerin əlində cəmləşmişdi.

1330-cu ildə dövlət çevrilişi edən Eduard Riçard Mortimeri edam etdirir, anası İzabellanı isə ömürlük ev həbsinə məruz qoyur. Bu hadisədən sonra təkbaşına hökmranlıq etməyə başlamışdır.

Yüzillik müharibə[redaktə]

Əsas məqalə: Yüzillik müharibə

1328-ci ildə III Eduardın dayısı IV Karl vəfat etdikdən sonra, Kapetinq sülaləsinin kişi nəsli kəsilmişdi. Bu səbəbə görə, sülalənin yan xətti olan Valua sülaləsi hakimiyyətə gəlmişdi. Lakin III Eduard Kapetinqlərin varisi olduğunu elaln edərək (o, IV Filippin sağ olan yeganə kişi nəvəsi idi), bu nəticəylə barışmadığını alan etmişdi.

Nəticədə 1337-ci ildə Fransa taxt-tacı uğrunda Fransa ilə İngiltərə arasında başlamış müharibə 116 il (1337-1453) davam etmiş, tarixə Yüzillik müharibə adıyla düşmüşdür.

Ölümü[redaktə]

1377-ci ildə Şin sarayında vəfat etmiş, Vestminster abbatlığında dəfn olunmuşdur. Ondan sonra hakimiyyətə nəvəsi II Riçard (Qara Şahzadənin) oğlu gəlmişdir.

III Eduardın obrazı ədəbiyyatda[redaktə]

III Eduard məşhur Fransa yazıçısı Moris Drüonun "Lənətlənmiş krallar" (fr. Les Rois Maudits) tarixi silsiləsinin altıncı romanı olan Zanbaq və Şirin qəhrəmanlarından biridir.