IV İsgəndər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
IV Aleksandr
(Makedoniya basilevsi, Korinf ittifaqının hegemonu, İranın şahənşahı, Misir fironu, Asiyanın lordu)

yun. Ἀλέξανδρος Δ΄
IV Aleksandr  (Makedoniya basilevsi, Korinf ittifaqının hegemonu, İranın şahənşahı, Misir fironu,  Asiyanın lordu)
Rövşənək və İsgəndər (rəssam Padovanino)
Bayraq
Makedoniya çarı
E.ə. 323 — E.ə. 311
Regent: Perdikkas (E.ə. 323 — E.ə. 320),
Antipater (E.ə. 320 — E.ə. 319),
Poliperxon (E.ə. 319 — E.ə. 317),
Kassandr (E.ə. 317 — E.ə. 305)
Hakimiyyət şəriki: III Filip (E.ə. 323 — E.ə. 317)
Sələfi: Makedoniyalı İsgəndər
Xələfi: Kassandr
Misir fironu
E.ə. 323 — E.ə. 311
Hakimiyyət şəriki: III Filip
Sələfi: Makedoniyalı İsgəndər
Xələfi: I Ptolomey
İran hökmdarı
E.ə. 323 — E.ə. 311
Hakimiyyət şəriki: III Filip
Sələfi: Makedoniyalı İsgəndər
Xələfi: I Selevk
Asiya hökmdarı
E.ə. 331 — E.ə. 323
Hakimiyyət şəriki: III Filip
Sələfi: Makedoniyalı İsgəndər
Xələfi: I Selevk
 
Dini: Yunan politeizmi
Doğum tarixi: Avqust, E.ə. 323
Doğum yeri: Babil
Vəfat tarixi: E.ə. 309
Sülalə: Argeadlar sülaləsi
Atası: Makedoniyalı İsgəndər
Anası: Rövşənək

IV İsgəndər (yun. Ἀλέξανδρος Δ΄) — Makedoniyalı İsgəndərRoksananın yeganə oğlu.

Doğumu[redaktə | əsas redaktə]

Atasının vaxtsız ölümündən sonra Perdikkasın qəyyumluğu ilə hələ ana bətnində hakimiyyəti qəbul olunmuşdu. E.ə. 323-cü ildə doğulması və cinsiyyətinin kişi olduğunun məlum olmasından sonra hakimiyyəti rəsmən tanındı.

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Pardikkasın 3 il sonra öldürülməsindən[1] sonra yeni qəyyum kimi Antipater seçildi. Antipater Asiya və İranı Selevkə, Misiri isə Ptolomeyə satraplıq kimi verdi. Lakin sonrakı il özü də öldü və oğlu Kassandrın yerinə Poliperxonu qəyyum kimi vəsiyyət etdi.

Daxili münaqişələr[redaktə | əsas redaktə]

Poliperxonun qəyyum təyin olunması Kassandrı məmnun etmədi və o, Ptolomey, AntiqonEvridika ilə ittifaq quraraq qəyyumluğa qarşı müharibəyə başladı. Poliperxon isə Makedoniyalı İsgəndərin anası OlimpiadaYumenis ilə ittifaqa girmişdi. Bu ittifaqa daha sonra Olimpiadanın əmisioğlu, Epir çarı Eakid də qoşuldu. Evridikanın qəyyumluq tərəfinə keçməsi ilə Kassandr ilk məğlubiyyətini aldı. 25 dekabr, e.ə. 317-ci ildə EvridikaFilip Arridey edam olundular. Beləliklə Olimpiada yeganə qəyyuma çevrildi. Lakin e.ə. 316-cı ildə Kassandr geri döndü və İsgəndərlə anasını ələ keçirdi. Olimpiada edam olundu.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

E.ə. 309-cu ildə, İsgəndərin artıq 14 yaşı vardı. Kassandr öz hakimiyyətini əldən verməmək üçün İsgəndər və anasını həmin il gizlincə zəhərləyərək öldürtdü.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Anson, Edward M (Summer 1986). "Diodorus and the Date of Triparadeisus". The American Journal of Philogy (The Johns Hopkins University Press) 107 (2): 208–217.
  2. IV Alexander - Livius